#HÏVAN: SHARISTA LACHMAN bestreed jarenlang haar huidaandoening Vitiligo met lagen make-up

Sharista Lachman (29) is geboren in Den Haag. Hier woont zij met haar ouders. Ze heeft twee oudere zussen, die inmiddels getrouwd zijn. Zij hebben een hechte band met elkaar.

Een studiekeuze maken vond Sharista altijd lastig. Zij heeft op MBO niveau de opleiding Sociaal Juridisch medewerker gevolgd en heeft daarna haar propedeuse behaald van European Studies. Vervolgens is ze fulltime gaan werken. Ze is iemand die van veel afwisseling houdt. Inmiddels werkt ze bij een consultancybureau op het gebied van projectbeheersing.

Sharista houdt van koken, lezen, films kijken en reizen. Dit jaar is ze ook begonnen met haar eigen Facebook pagina, waar ze blogs schrijft over haar leven met Vitiligo. Bij deze huidziekte treden er pigmentafwijkingen op, vanwege verstoringen in de productie van melanine (huidpigment). Hierdoor heeft zij witte vlekken op haar lichaam en gezicht. Jarenlang heeft zij deze vlekken bedekt met dikke lagen make-up. Niemand wist hoe ze er echt uit zag.

Drie jaar geleden heeft Sharista ervoor gekozen om haar vlekken niet langer te verbergen. Ze voelt zich nu vrij. Zij heeft hier o.a. interviews over gegeven aan Funx, de Telegraaf en het Algemeen Dagblad. Ze wilt de maatschappij bewuster maken van deze aandoening en is nu zelfs een boegbeeld voor een bewustheidscampagne voor Vitiligo.


Achtergrond

Kun je ons meer vertellen over je familie?

Mijn oudste zus is drie jaar ouder dan mij en met mijn andere zus scheel ik maar een jaartje. Mijn ouders hebben ons altijd meegegeven dat zussen het belangrijkste zijn en voor altijd van jou zullen zijn. Wij hebben daarom ook echt een hele hechte band.

Ik voel nog niet echt de drang om uit huis te gaan. Mijn ouders hebben een ruime eengezinswoning, waarbij ik onwijs veel ruimte heb voor mijzelf. Zeker nu mijn beiden zussen het nest wel hebben verlaten.

Wat is het belangrijkste dat je van hen geleerd hebt?

Mijn ouders hebben ons alles meegegeven wat zij wisten van de Hindoestaanse cultuur en het Hindoeïsme. Zij hebben ons nooit verplicht om het daadwerkelijk in onze leven toe te passen; ze hebben het ons meegegeven als een leidraad. Zij hebben altijd gezegd dat wij hetgeen moesten doen waar wij achter staan en niet omdat het volgens de cultuur/het geloof zou moeten. Je zou kunnen zeggen dat wij best vrij zijn opgevoed, dan nog wel op z’n Hindoestaans. Het belangrijkste wat mijn ouders ons hebben meegegeven is om iedereen te respecteren en in zijn/haar waarde te laten.


Career

Waarom heb je ervoor gekozen om na het behalen van je propedeuse van European Studies fulltime te gaan werken?

De schoolbanken zijn niets voor mij. Ik ben liever bezig dan dat ik een studieboek in mijn hoofd ga stampen.

Kun je meer vertellen over jouw huidige baan?

Ik werk nu bij een consultancy bureau op het gebied van projectbeheersing. Hierbij zijn wij voor verschillende klanten aan het werk. Dit geeft de juiste afwisseling die ik zoek. Daarnaast is projectbeheersing een groot begrip waaronder veel verschillende disciplines vallen. Het bedrijf staat ook voor innovatie, dus ook van de medewerkers. Het is super relaxed dat zij mij begeleiden wanneer ik iets anders wil gaan doen. Leren in de praktijk is zo veel beter voor mij.

Ik werk met veel mensen van mijn leeftijd, waardoor het gezellig is en wij onwijs veel lol hebben. Ik voel mij hier echt op mijn plek.

Hoe ziet een “typische week” er bij jou uit?

Een typische week begint op de maandag waarbij er vol gas wordt gegeven. Ik zit nu op een project bij een klant waar op dit moment veel speelt. Na een werkdag kom ik soms uitgeput thuis, maar zodra ik thuis ben laat ik het werk ook gewoon los. “Morgen weer een dag”, denk ik dan. Vaak zijn mijn zussen er, waardoor het gezellig en druk is en zo vliegt de avond voorbij.

Tot donderdag werk ik voor de klant. Op de vrijdagen werk ik of thuis of op kantoor van het consultancy bureau. Dat voelt ook aan als thuis en is super chill.


Vitiligo

Kun je meer vertellen over de periode waarin de diagnose gesteld werd?

Ik was 11 jaar toen ik mijn eerste witte stip kreeg. Dit was in mijn ooghoek. Mijn huisarts dacht in de eerste instantie dat het eczeem was. Na 3-4 maanden ben ik samen met  mijn moeder teruggegaan, omdat de stip inmiddels een vlek was geworden. De witte vlekjes begonnen toen ook op mijn handen en voeten te komen. Mijn geluk bij dit bezoek was, dat er toevallig een dermatoloog aanwezig was. Hij zag vrijwel meteen dat het Vitiligo was. Hij heeft ons toen uitgenodigd om langs te komen in het ziekenhuis om dit verder te bekijken.

In het ziekenhuis stelde hij de diagnose dat ik Vitiligo had. Hij vertelde ook dat er niet veel bekend is over deze huidziekte en over mogelijke succesvolle behandelingen. Hij was wel bereid om verschillende dingen te proberen om te kijken wat bij mij zou werken.

Hoe voelde je je na deze diagnose?

Ik begreep toen niet wat er met mij gebeurde en welk effect de huidziekte op mij zou hebben. Ik dacht dat de behandelingen zouden werken, dus ik deed wat ik moest doen. Ik ging 2 keer per week naar het ziekenhuis voor lichttherapie en smeerde de zalfjes die voorgeschreven werden. De behandeling sloeg niet echt aan. Ik zag af en toe bruine plekjes, maar dit was alleen in mij gezicht. En aan de andere kant bleven er ook nieuwe witte plekken bijkomen. De vlekken op mijn handen en voeten werden ook maar steeds groter. Na een aantal jaar behandelen, waarbij er geen blijvend resultaat was, en waarbij de vlekken zich bleven verspreiden ben ik met de behandelingen gestopt.

Hoe reageerden anderen op de Vitiligo?

Ik ben in het begin een paar keer – toen het niet heel erg aanwezig was – naar buiten geweest zonder make up. De manier hoe mensen op mij reageerden was alles behalve fijn. Ik zat toen op de middelbare school, en pubers zijn nou eenmaal gewoon etters. Ik ben toen wel een paar keer “koe”, “panda” of “gevlekte” genoemd. Maar ik denk dat ik dat niets eens het ergste vond.

Ik vond het veel erger dat volwassenen mij letterlijk ontweken als ze mij zonder make up zagen of mij geen hand wilden geven of iets wilden aanraken wat ik had aangeraakt.

Mijn handen verkleurden ook en dat was met geen mogelijkheid te verbergen. Ik kreeg dan ook best vaak te horen dat mijn handen “vies” waren en dat ik ze moest gaan wassen. Volwassenen keken mij dan ook best afkeurend aan. Dat deed wel pijn, ik was nog maar een kind. Ik begreep niet waarom zij zo reageerden.

Wanneer ben je begonnen met het camoufleren van de vlekken?

Ik was 11 jaar toen ik het eerste plekje kreeg; ik snapte niet wat er gebeurde. Maar mijn moeder stelde al vrij snel voor, toen het zich uitbreidde, om dit te bedekken met make up. En zo begon het.

Waarom denk je dat je je vlekken 14 jaar lang hebt gecamoufleerd?

Ik weet oprecht niet waarom ik hiermee begonnen ben. Ik denk dat ik vanaf mijn 14e nooit meer zonder make up naar buiten ben geweest. Ik durfde niet meer. En doordat mensen zo reageerden, had ik het idee dat ze mij daadwerkelijk lelijk vonden en ergens ook wel afschuw voor mij hadden. Zo begon ik mijn witte vlekken te zien. Als ik dan een keer zonder make up buiten was (wat echt heel heel soms gebeurde), dan maakte ik nauwelijks oogcontact. Ik keek naar de grond en hield mijzelf op die manier verborgen.

Ik labelde mijn vlekken als lelijk. Ik kon soms nachtenlang huilen, omdat ik niet begreep waarom ik Vitiligo had gekregen en waarom ik “mislukt” was.

Wanneer heb je besloten om de vlekken niet meer te camoufleren? En waarom?

Het verbergen van de witte vlekken is pas 3 jaar geleden gestopt. Het camoufleren van de vlekken zorgde ervoor dat het niet zichtbaar was voor anderen. Maar het zat er wel nog steeds. Ik stoorde mij eraan dat ik niet mijzelf kon zijn. Het camoufleren kostte mij dagelijks minimaal anderhalf uur, soms meer als ik het niet mooi genoeg vond.

Ik wilde mezelf zijn. Ik kon vertellen dat ik ook Vitiligo in mijn gezicht had, maar ik durfde het niet te laten zien. Maar met dat masker op mijn gezicht, liet ik mijzelf niet zien. Ik heb een bruine huid en ik heb Vitiligo. Dat maakte mij niet een ander persoon, ik zag er alleen anders uit.

Dat masker hield mij gevangen. Ik was altijd maar bezig met mijn make up. Ik wilde vrij zijn. Ik wilde mezelf zijn. Dat kon alleen als ik ook dat masker afdeed. Ik moest het een plekje geven. Ik wist niet hoe ik dit moest aanpakken en of ik dit daadwerkelijk durfde.

Wie/wat heeft jou geholpen om Vitiligo te accepteren?

Ik ben in contact gekomen met de landelijke vereniging voor mensen met Vitiligo. Zij hadden een oproep gedaan om een fotoshoot te houden voor promotiemateriaal voor hun vereniging. Ik leerde hier een groepje meiden kennen die ook Vitiligo hebben. Het enige verschil tussen hun en mij was dat zij een lichte huidskleur hadden. Maar het grootste verschil was wel dat zij het helemaal prima vonden en dat zij niet begrepen waarom ik mijzelf zo verborgen hield. Deze meiden hebben mij die dag die extra push gegeven om niet meer te camoufleren. Ik ben deze meiden vandaag de dag nog steeds zo ontzettend dankbaar dat zij hun tijd en aandacht aan mij hebben gegeven, zodat ik deze stap durfde te zetten.

Hoe was het om voor het eerst je Vitiligo te laten zien aan je familie? 

Ik weet nog dat ik datzelfde weekend een familiefeestje had. Ik twijfelde zo erg of ik wel of niet mijn make up moest doen. Ik zat samen met mijn zussen en een nicht in een groepsapp. Ik appte in die groep mijn twijfel. De enige reactie die ik kreeg was: ‘Ben je serieus? Je gaat naar je bloedeigen familie! Deze mensen zijn je eigen mensen, waar maak jij je druk om?’. Dit kreeg ik dus in drievoud.

Ik ben nog nooit zo zenuwachtig geweest als die dag.

Hoe reageerde je familie?

Op het feestje zei niemand er iets over.

Die week daarna ontplofte mijn telefoon. Ik kreeg onwijs lieve reacties en mijn familie voelde zich plaatsvervangend opgelucht dat ik dit eindelijk had gedaan. Zij wisten dat ik Vitiligo had, maar hadden mij nog nooit zonder make up gezien. Ik kreeg zelfs appjes met teksten zoals “nu ik je zo zie, zie ik eindelijk jou. Je was eigenlijk gewoon lelijk met make up.” Ik moest hier ook onwijs om lachen, want ik voelde mij vrij. De berichtjes motiveerden mij om ook in het dagelijks leven niet meer te camoufleren.

Hoe heb je de periode daarna ervaren? Hoe reageerden buitenstaanders?

Het was minder makkelijk dan gedacht. Ik zat tussen twee banen in. Bij mijn nieuwe baan begon een hele zware periode. Ik stapte naar buiten zonder te camoufleren. Mensen keken naar mij. Zoals altijd labelde ik de blikken en dacht ik dat zij mij lelijk vonden. Ik verborg mezelf weer door geen oogcontact te maken en als ik op straat liep keek ik alleen naar de grond.

Ik gaf mijzelf elke dag een peptalk: ik sprak mijzelf moed in en zei dat ik dit kon en dat alles wel weer op z’n pootjes terecht zou komen; I got this.

Wat deed deze periode met je zelfvertrouwen?

Wanneer ik in deze periode in de spiegel keek, zag ik alleen de grote witte vlekken. Ik zag mijzelf niet meer. Ik moest mezelf leren mooi te vinden. Ik moest leren om verder te kijken dan de vlekken. Ik liet nu de vlekken zien zoals ze zijn, maar dit betekende niet dat ik een ander persoon was. Ik was nog steeds iemands dochter, zusje, nichtje, beste vrienden, etc. Ik moest leren om die persoon te zien. Ik ben namelijk meer dan mijn vlekken.

Hoe kijk je hierop terug?

Als ik nu terugkijk naar het moment dat ik dit besluit had genomen en waar ik nu sta, ben ik echt trots op mijzelf dat ik dit voor elkaar heb gekregen. Dat is heb doorgezet, terwijl weer beginnen met camoufleren een makkelijkere stap zou zijn geweest.

Ik ben nu gelukkig; ik ben mezelf en ik ben tevreden met mijzelf. Als ik een stap terug zou doen, zou ik niet leven zoals ik nu doe. Ik zou niet zo vrij zijn zoals ik mij nu voel.


Hindoestaanse cultuur

Hoe zou jij de Hindoestaanse cultuur omschrijven?

De Hindoestaanse cultuur zie ik als een cultuur waarbij veel waarde wordt gehecht aan tradities, geloof, familie en respect. Ik zie deze cultuur ook wel als een schaamtecultuur. Je mag op geen enkele manier afwijken, want dan hebben mensen een oordeel. Andermans mening is zo belangrijk en bij een groep horen is zo belangrijk.

Welke taboes binnen de Hindoestaanse cultuur/gemeenschap kunnen belemmerend zijn voor vrouwen?

Veel zaken zijn taboe. Ik vraag me af of mensen wel nadenken voordat zij hun mening vormen of wanneer zij besluiten anderen te volgen. Of ze volgen gewoon, omdat anderen dat ook doen. Haha, soms lijken wij wel net een kudde.

Ik merk dat er binnen de Hindoestaanse gemeenschap altijd rituelen zijn die je gezondheid kennelijk bevorderen. Als mensen ziek zijn/een aandoening hebben wordt regelmatig gezegd dat iemand “iets” heeft gedaan bij deze persoon. Of deze persoon is vervloekt of gestraft door God. De oplossing is dan ook vaak dat een bepaald ritueel gedaan moet worden, zodat alles weer “goed” zal gaan. Dat is niet waar, life happened.

Ik zeg niet dat het geloof geen genezing kan bieden. Ik sta ook wel achter bepaalde dingen. Maar in de eerste instantie komen mensen vaak met rituelen die je zou moeten doen en het enige wat ik dan denk is: “Are you for real?”

Toen bekend werd dat ik Vitiligo had, werd als snel gezegd dat ik inderdaad bepaalde rituelen moest gaan doen, waardoor ik “beter” zou worden. Dit stoorde mij wel, omdat ik vertrouwen had in de medische wereld. Mijn ouders stimuleerden dit ook. Waar ik geluk mee heb is dat mijn ouders het ook niet zo binnen het geloof/cultuur/tradities zoeken. Hierdoor bleef ik alleen behandelingen volgen die werden voorgeschreven vanuit de medische wereld.

De taboes die de Hindoestaanse vrouw belemmert hebben met name te maken met uiterlijk, gedrag en houding. Je hoort er op een bepaalde manier uit te zien, te gedragen en je mening te vormen. Dit belemmert jouw eigen ontwikkeling en jouw geluk. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor hun geluk, de keuzes hierin maken wij zelf. Anderen hebben hier niets over te zeggen.

De Hindoestaanse cultuur is heel erg gesloten en alles gebeurt zoals het “hoort”. Je mag niet afwijken en anderen bepalen wat goed voor je is. Dat mensen met je meedenken om te kijken hoe jij ervoor kan zorgen dat jij gelukkig bent is geheel iets anders dan wanneer iemand voor jou bepaalt hoe jij eruit hoort te zien en hoort te gedragen. Ik vraag mij af of dit ooit zal veranderen. Ik denk dat hoe meer ‘powervrouwen’ zich laten zien en horen, dat het wel invloed zal hebben. Maar hierin geldt voor de Hindoestaanse vrouw, dat zij weet dat zij waardevol is en dat zij zelf bepaalt wat zij doet en wat niet. Niemand anders mag haar dit opleggen. Vaak wordt verwezen naar een geloof of traditie, maar niemand kan uitleggen waarom iets zo is. De Hindoestaanse vrouw moet zich niet laten beïnvloeden door hetgeen wat de omgeving van haar verwacht. Zij moet meer haar eigen hart volgen en haar verantwoordelijkheid nemen in haar eigen geluk. Dit is niet makkelijk en zal niet zonder tegenslagen zijn, maar uiteindelijk is het haar leven.

Welke reacties heb jij gekregen van de Hindoestaanse gemeenschap betreft jouw aandoening?

Het vervelende wat ik nu nog wel ervaar is dat de Hindoestaanse mensen mij niet echt willen accepteren zoals ik nu ben. Ik krijg nog vaak reacties van ‘het zou maar jouw dochter zijn’ of ‘wat een ellende’ of ze vinden mij zielig. Dit terwijl ik aangeef dat ik hier oké mee ben en dat ik gelukkig ben zoals ik ben. Ik word ook vaak aangesproken dat ik bepaalde artsen moet benaderen, omdat zij wel een behandeling hebben die werkt. Terwijl ik aangeef dat ik dit heb geaccepteerd en dat ik hier niets meer aan wil doen.

Dit maakt mij soms wel boos, omdat ik niet begrijp waarom zij mijn keuze willen respecteren en gewoonweg niet willen horen dat ik het niet erg vind.

Maar dan besef ik mij wat de Hindoestaanse cultuur is en dat je niet mag afwijken van het “plaatje”.

Ik hoor ook vaak dat mensen het ook wel echt moedig vinden dat ik deze keuze heb gemaakt, ondanks mijn culturele achtergrond. Aan de andere kant vind ik het ook echt teleurstellend en frustrerend dat anderen zich niet durven te laten zien zoals zij zijn, als zij een zichtbare aandoening hebben. Omdat het niet geaccepteerd wordt en het taboe is.

Wat wil je zeggen tegen andere Hindoestaanse Vrouwen die (in stilte) lijden aan een bepaalde aandoening?

Ik krijg regelmatig berichten via social media van Hindoestaanse vrouwen die in stilte lijden, omdat zij een zichtbare aandoening hebben. Dat maakt mij wel verdrietig. Dit is niet nodig. Zij moeten zelf bepalen wat hun gelukkig maakt. Zij zijn de enige die weten wat dat is. De omgeving en de Hindoestaanse gemeenschap kunnen dit niet voor haar bepalen. Als dit wel gebeurt, hebben zij de verkeerde mensen om zich heen.

Daarnaast is de hulp-vraag stellen onwijs belangrijk. De Hindoestaanse gemeenschap is nou eenmaal “manay ka bolie”,  maar dit moet haar niet belemmeren. Zij is een volwaardig persoon en hoeft niet te lijden. Zij is een mooi mens, op haar manier en de gemeenschap moet haar respecteren en accepteren zoals zij is. Volgens mij is dat de basis van elk geloof en elke cultuur, toch?


HÏVAN

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s