#HÏVAN: RAKSHA V’ BHAROS over het oprichten van hivancommunity

Raksha Bharos (28) is de oprichter van hivancommunity, oftewel HÏVAN (Hindoestaanse Vrouw Anno Nu).

Lees onderstaand interview met Raksha Bharos. Hierin vertelt zij over haar achtergrond, carrière, oprichting van hivancommunity en haar visie betreft de Hindoestaanse cultuur/gemeenschap.



Achtergrond

Kun je iets vertellen over je achtergrond/familie?

Op jonge leeftijd zijn mijn ouders en ik geëmigreerd van Suriname naar Nederland. Ik was toen twee jaar en enig kind. In Nederland groeide ik vooral op tussen mijn nichtjes (en neven) – die ik elke week zag.

Ik kom uit een grote familie. Mijn oma had 12 kinderen. Ik ben o.a. ook opgevoed door mijn oma. Zij was half Chinees, half Javaans. Ze was getrouwd met een Hindoestaanse man (mijn opa) en was bekeerd tot het hindoeïsme. Daarnaast kon ze vloeiend Hindoestaans, in tegenstelling tot mijzelf. Bij ons thuis werd Nederlands en Surinaams gesproken, dat kan ik dan weer wel. Hierdoor heb ik van jongs af aan geleerd dat cultuurverschillen juist heel mooi kunnen zijn en heb ik een passie voor diversiteit. Tot mijn achttiende ben ik elk jaar terug gegaan naar Suriname, tijdens de zomervakantie.

Dit jaar ben ik na 10 jaar terug gegaan naar Suriname, voor de begrafenis van mijn oma. Suriname is voor mij het toppunt van nostalgie en herinneringen. Het was voor mij een periode van reflectie en het bewust zijn dat alles wat ik van haar heb geleerd, een rode draad is in mijn karakter en leven. Dit helpt mij constant om te bepalen wat juist is en wat niet. Zij heeft mij geïnspireerd, omdat ze altijd kalm, bedaard en sterk was – ondanks de situatie. Ze ging niet mee met de stroom, maar deed wat juist was.

Kun je iets meer vertellen over de opvoeding die je hebt gekregen?

Ik ben opgegroeid in Amsterdam West. Mijn moeder heeft mij opgevoed met het volgende: familie is het belangrijkste. Daarnaast waren trots, respect en eer belangrijk. Familie kwam graag bij ons over de vloer.

Mijn oma heeft alleen voor 12 kinderen gezorgd in Suriname en mijn moeder werkt al jarenlang in de zorg. Gastvrijheid, zorgzaam zijn en mensen helpen was kenmerkend, zowel bij mijn oma als bij mijn moeder. Egoïsme en arrogantie zat hierdoor echt in onze allergie (nog steeds).

Daarnaast: hard werken, maar ook genieten van het leven. En dat hoefde niet altijd “geweldig, groot en luxe” te zijn. Integendeel. Het ging meer over een filmavond, game avond of een etentje organiseren en praten tot laat in de avond. Hierdoor heb ik gelukkig geleerd aandacht te besteden aan de “kleine dingen” in het leven. En hier ben ik blij om, vooral in een tijd waarin alles groter en mooier moet zijn (of lijken!) – gewoon even terug naar de basis.

Hoe ziet een typische week er bij jou uit?

Ik werk fulltime. Na werk kijk ik een van mijn lievelingsseries, terwijl ik eet. Verder heb ik weinig energie om na werk nog iets buitenshuis te doen. In het weekend ga ik uiteten of spreek ik af met vrienden. Maar meestal ben ik aan thuis, aan het creëren, voor dit platform of een andere. Van niets iets maken, schrijven – dat laadt mij weer op.

Small talk vind ik draining, daarom kan ik echt genieten van diepgang en verbinding met oprechte mensen. Hierbij maak ik gebruik van mijn mensenkennis en filter tegen dat neppe gedoe. Ik heb het altijd interessant gevonden als iemand “buiten de lijntjes durfde te kleuren”. Dit betekende: jezelf zijn in welke vorm dan ook.

Ik zie mijzelf meer als een introvert persoon, dan een extravert persoon, ondanks dat velen dit niet zullen beamen. Daarom heb ik vaak me-time. Ik ben echt iemand die duidelijke fases heeft. Zo kon ik vijf jaar geleden nog genieten van laat opblijven en uitgaan, terwijl ik nu oplaad door uiteten te gaan of mijn series te kijken, op de bank met een kruik en thee…!

Hoe zouden vrienden/familie jou omschrijven?

Ik heb al 5 jaar een relatie. Ik denk dat mijn vriend mij het beste kent van iedereen. Dit is zijn antwoord: “Iemand met discipline. Als je voor iets gaat, dan ga je er echt voor. Perfectionistisch, zorgzaam en koppig. Als je iemand mag, dan doe je alles voor degene. Ik denk dat je juist hierdoor extra kritisch bent over wie je toe laat. Tot slot ben je zelfbewust: bewust van de dingen die je wil, jouw persoonlijkheid etc.

Oh, en dan als laatste: straight to the point.” Toen hij dit laatste zei, moest hij lachen. Ik moest toen ook lachen, want ik herken dit ook.


Career

Wat heb je gestudeerd en waarom?

Ik heb bedrijfskunde gestudeerd. Bedrijfskunde is een brede studie, waarin je verschillende disciplines van organisaties leert kennen, van financiën tot HRM. Uiteindelijk ben ik afgestudeerd in verandermanagement. Ik denk dat het veilig is om te zeggen dat ik een passie heb voor veranderingen – zowel binnen organisaties als binnen de maatschappij.

Wat voor werk doe je?

Ik heb na mijn afstuderen gewerkt in de consultancybranche, ook op het gebied van verandermanagement (en o.a. als lean consultant). Momenteel werk ik als consultant bij het Ministerie van Defensie.


HIVANCOMMUNITY

Hoe ben je op het idee gekomen om hivancommunity op te richten?

Veel mensen die mij persoonlijk kennen zullen waarschijnlijk verbaasd zijn als ze weten dat ik in mijn vrije tijd werk aan hivancommunity. Ik word vaak bestempeld als “verwesterd”. Wat dit precies betekent en of dit klopt… weet ik niet.

Wat ik wel weet, is dat ik vanaf kleins af aan zoekende ben naar normen, waarden, tradities, mensen, theorieën, avonturen, kansen etc. die bij mij passen en waar ik mij goed bij voel. Ik heb veel mogen horen, zien en meemaken.

Terugkijkend heb ik – op de harde manier – geleerd om een leven in te richten dat bij mij past. Nu moet ik eerlijk bekennen dat wat ik tot mijn 18e heb geleerd/gezien, vaak niet bij mij paste. En dat heb ik ook tevergeefs meerdere malen herhaalt tegen verschillende mensen. Uiteindelijk had ik door dat ik niemand hoefde te overtuigen, alleen mezelf. Ik ben iemand die tradities mooi vindt, maar zich niet laat leiden door tradities. En veel tradities waren in mijn ogen verstikkend en beperkend voor mij als jonge vrouw.

Ik heb verschillende discussies gehad met mensen om mij heen. En hoe ouder ik werd, hoe meer ik inzag dat het vermijden van discussies vooral kwam door onwetendheid & angst van anderen. Angst, omdat zij dit zelf zo hebben geleerd & niet durven af te wijken en onwetendheid, omdat ze niet beter weten dan wat zij aangeleerd hebben.

Opgroeiend zag ik o.a. het volgende om mij heen: er werd gemeten met twee maten. Als (jonge) vrouw had ik altijd het idee dat je (on)bewust erg klein wordt gehouden. Er werd niet zozeer gestimuleerd om jezelf te ontwikkelen of écht gelukkig te zijn, maar meer om te voldoen aan het “perfecte plaatje“. En als je daarvan afwijkt krijg je dit ook te horen, van iedereen. Er is een (te) sterke focus op externe factoren zoals: het uiterlijk, iemands opleidingsniveau, baan, auto, huis, partner etc.

Wat ik vanaf kleins af aan het meest verbazingwekkendst vond? Dat veel Hindoestaanse vrouwen geen vraagtekens plaatsten bij sommige (ongeschreven) regels of niet de discussie aan gingen, terwijl dit juist zo belangrijk is! Tegelijkertijd snap ik dat niet iedereen even assertief is en het moeilijk is om voor jezelf en anderen op te komen, aangezien tegenspraak vaak niet wordt geaccepteerd.

Dit, en andere ervaringen, zorgde ervoor dat ik een totale afkeer kreeg en 180 graden draaide. Ik koos dus voor “het ander”. Tot m’n achttiende kon ik alleen de “nadelen” voor de jonge vrouw zien als het ging om de Hindoestaanse cultuur/gemeenschap, terwijl er natuurlijk ook veel voordelen zijn.

Hoe zag je leven er uit na je achttiende?

Ik was opzoek naar rust en ruimte. Rust in de constante chaos en bemoeienis. Ruimte om mijzelf te ontwikkelen. Ik had een enorme drang om méér te zien dan het “ingekaderde”.

En ik werd na mijn 23e kritisch betreft mijn tijd: aan wie of wat besteed ik die? Daarnaast begon ik ook te reizen en te studeren om (letterlijk) mijn grenzen te verleggen. Mijn passie voor vrouwenrechten, diversiteit, culturen, veranderingen en politiek begon ook langzamerhand te groeien.

Deze rust en ruimte had ik ook echt nodig, om de mooiere kanten van de cultuur/gemeenschap weer te zien. De afgelopen jaren heb ik namelijk onbewust kennis mogen maken met de mooiere aspecten: van yoga en meditatie, tot aan het eten en de saamhorigheid.

Waarom heb je uiteindelijk hivancommunity opgericht?

De afgelopen jaren hebben meerdere mensen aan mij gevraagd waarom Hindoestanen weinig te zien zijn in de media. Ik had geen idee en begon te googelen. Ik zag toen een onderzoek en een aantal nieuwsberichten, waarin stond dat de cijfers van zelfmoordpogingen van (jonge) Hindoestaanse vrouwen erg hoog waren. Hierbij werden verschillende oorzaken genoemd: onderdrukte emoties, eenzaamheid, controlerend thuisfront, zwijgcultuur, praten over problemen is taboe etc.

Ik kon het niet laten om al snel een visie te creëren: een grijs gebied voor de volgende generatie Hindoestaanse vrouwen, om de kloof tussen de Westerse samenleving en Hindoestaanse gemeenschap te dichten. Een gebied waarin vrijheid en geluk de kernwaarden zijn.

Waarom heb je gekozen voor een platform slechts voor Hindoestaanse vrouwen?

Ik zie mijzelf als een wereldburger, niet per se als “Hindoestaanse”. Echter, onderzoek geeft aan dat er meer zelfmoordpogingen onder Hindoestaanse (jonge) vrouwen zijn dan bij bijvoorbeeld Turkse of Nederlandse vrouwen. Dit is echt een maatschappelijk probleem. Een probleem dat niet gemakkelijk op te lossen is, omdat de Hindoestaanse cultuur/gemeenschap wordt gezien als “gesloten”.

Maatschappelijke problemen los je samen op. Maar hoe los je het op als de problemen binnenshuis worden gehouden, door o.a. gewoontes en gedragsregels binnen de gemeenschap?

Ik vond het interessant om hierop voort te borduren. Dit betekent niet dat iets goed/slecht is, maar wel dat zaken bespreekbaar moeten worden. Misschien kunnen we wat vaker terug naar het “waarom” van iets, na jarenlang blindelings volgen. Niet alles past bij iedereen. Iedereen is anders en tijden veranderen. In hoeverre kunnen wij mee veranderen, zonder dat mooie aspecten van de cultuur verloren gaan?

Hindoestaanse cultuur

Hoe zou je de Hindoestaanse cultuur omschrijven?

Complex, kleurrijk, saamhorig, trots, traditiegetrouw, eervol én een cultuur vol tegenstellingen.

De Hindoestaanse cultuur is complex vanwege de geschiedenis. De cultuur heeft invloeden uit o.a. India, Suriname en Nederland:

Zo staat India bijvoorbeeld bekend om kleurrijk, met verschillende kledij en sieraden. Daarnaast was vroeger in India het kastensysteem nog bepalender dan nu. Dit systeem denken zorgde ervoor dat men gewend was om personen te classificeren op basis van huidskleur, geslacht, geloof, familienaam etc. In de interviews die ik heb gehad met Hindoestaanse vrouwen wordt vaak verwezen naar: “manai ka bollie”. Dit betekent letterlijk: wat zullen mensen zeggen? Soms denk ik dat het een gevolg is van het kastensysteem, waar de nadruk wordt gelegd op sociale hiërarchie en de focus ligt op afkomst en beroep.

Als ik aan Suriname denk, denk ik aan warmte, feest, humor, rustig leven en lekker eten. Ook dit zie ik terug in de Hindoestaanse cultuur.

Tegelijkertijd lijkt het soms echt een cultuur vol tegenstellingen:

  • Respect is belangrijk, maar soms is er geen sprake van wederzijds respect: het gaat slechts om respect voor de vorige generatie. Ook discussies vanuit verschillende perspectieven zijn niet gewenst.
  • Traditie is belangrijk (en soms verplicht), maar er wordt wel verwacht dat de “traditionele” Hindoestaanse vrouw haar weg vindt (soms zonder begeleiding) in Nederland en in de steeds sneller veranderende wereld. Tradities volgen kan dan haaks staan tegenover moderniteit.
  • Tegen de Hindoestaanse vrouw wordt vaak gezegd: “diploma is je eerste man”. Daarnaast wordt nóg vaker gevraagd: “wanneer ga je trouwen?” of “heb je nog geen kinderen?” Daarnaast wordt NOG VAKER gezegd: “je MOET dit” of “je mag niet …”- zonder uit te leggen waarom. Ik hoop wel dat men snapt dat je op school leert om constant na te denken over wat je doet en waarom. Het kan dan voorkomen dat je op school weer het tegenovergestelde leert en dit thuis niet kan toepassen.

Dit zijn een aantal tegenstellingen die me te binnen schieten. Samengevat: vaak zijn er duidelijke mooie normen en waarden binnen de Hindoestaanse cultuur/gemeenschap, terwijl de ongeschreven regels en gedragingen daar weer het tegenovergestelde van zijn.

Welke drie taboes kunnen beperkend zijn voor vrouwen?

Ik denk dat er meerdere taboes zijn die momenteel beperkend zijn. Veel hebben naar mijns inziens onderling verband.

1) “Wat zullen andere mensen wel niet zeggen?”

Dit lijkt soms leidend binnen de Hindoestaanse cultuur en gemeenschap. Het is een beetje te vergelijken met real life social media: de druk om constant het perfecte plaatje te presenteren aan buitenstaanders. Dit kan ervoor zorgen dat je niet je eigen keuzes durft te maken, niet je eigen identiteit durft te ontwikkelen en niet je emoties durft te tonen.

De vraag: “wat zullen andere mensen wel niet zeggen?” zegt het al: mensen gaan een oordeel vormen. Moeten Hindoestaanse vrouwen niet de vrijheid krijgen om hun eigen leven te leiden en hun eigen keuzes maken, zonder elke keer herinnert te worden dat anderen een oordeel gaan vormen hierover? En nog belangrijker: waarom houden we in stand dat het oordeel van andere mensen zo bepalend is?

Seksuele intimidatie, huiselijk geweld, ziektes, baanverlies en andere ingrijpende gebeurtenissen komen in elke cultuur en in elk land voor. Maar het verschil is, volgens mij, dat “manai ka bollie” ervoor zorgt dat men minder goed kan omgaan met deze levensgebeurtenissen, omdat ze de gebeurtenissen binnenshuis moeten houden en soms zelf moeten negeren, door de sociale controle. Zorgt dit ervoor dat mensen emoties gaan verdringen en alles zelf achter de schermen proberen op te lossen?

2) De traditionele rolverdeling tussen man/vrouw.

Er zijn “subtiele” traditionele verwijzingen die suggereren dat vrouwen minder waarde hebben dan mannen. Zo heb ik gelezen en gehoord dat weduwen afgestoten worden door de familie als de man komt te overlijden. Of dat de schoondochter pas mag eten, als de man heeft gegeten – met toeziend oog van de schoonmoeder. Of dat vrouwen niet alleen naar buiten mogen zonder een mannelijk lid van de familie/constant gebeld worden ter controle, terwijl de mannen uit mogen gaan, mogen drinken en minder controle hebben van ouders.

Daarnaast leven wij nu in een tijd waarin het feminisme in het Westen veel effect heeft gehad op de maatschappij. Om mij heen zie ik dat collega’s het op werkgebied hebben over het “breken van het glazen plafond“, aldus meer vrouwen in topposities en gelijk salaris. Als ik dan om mij heen kijk en de Hindoestaanse gemeenschap observeer, zie ik dat het daar nog te vaak gaat over het doorbreken van muren. We hebben het dan nog te vaak over beperkingen als niet mogen trouwen met wie je wilt, geen eigen mening mogen vormen en geen eigen studiekeuze mogen maken.

En wat houdt deze rolverdeling in voor jonge Hindoestaanse vrouwen die net in de puberteit zitten? Hoe kan je jezelf ontwikkelen als jonge onafhankelijke vrouw als er zulke kaders zijn vastgesteld, waar je aan moet voldoen? En geeft deze rolverdeling jongens extra macht om te roddelen (en leugens te verspreiden) over deze jonge vrouwen die aan het puberen zijn – met alles waar daar bij kan komen (denk aan daten etc.)? Jongens roddelen vaker over “puberende meisjes”, maar wat betekent dit binnen een gesloten gemeenschap? Geloven mensen deze roddels blindelings en verspreiden ze die dan zelf sneller verder? Ik heb vaak gezien dat volwassenen (soms zelfs eigen familieleden!) zich mengen in deze roddels, terwijl het gaat om een minderjarig meisje. Ook dit is mij niet onbekend. Dat gaat echt te ver.

Ik denk dat hivancommunity hét platform is om de juiste vragen te stellen. Dat is ook mijn doel: niet aangeven wat goed/slecht is, maar mensen stimuleren om zelf na te denken.

3) Tradities, eer en trots boven kennis, wijsheid, geluk en vrijheid

Ik heb soms het gevoel dat we teveel focussen op drie kernwaarden. Tradities, eer en trots zijn belangrijk, maar zijn het echt de richtlijnen waarop je je leven wilt baseren? Voor mij niet in ieder geval. Ik focus liever op vrijheid, geluk, zelfontwikkeling en mededogen.

Welke adviezen heb je voor Hindoestaanse vrouwen die mee lezen?

Ik weet niet welke ik moet kiezen. Ik denk dat ik begin met het belangrijkste van alles: ken je waarde en ken jezelf. Als je weet wat je wilt, wie je bent en waar je voor staat, kan je je leven hieromheen bouwen en je grenzen bewaken.

Als je deze drie dingen goed voor ogen hebt, laat je je ook minder manipuleren door anderen. Je trekt je minder aan van leugens of nare opmerkingen om je heen, omdat je jezelf kent. En omdat je na een tijdje inziet dat het gaat om de onzekerheid, onmacht en problemen van de andere persoon.

Daarbij is het belangrijk om te weten dat de antwoorden van deze drie thema’s constant kunnen veranderen. Alles verandert nu eenmaal, jij ook. Het is soms ook een kwestie van proberen en dan denken: “oh, dat was dus toch niet voor mij”. Of: “dat past nu niet meer bij me”. Zonder dat je je constant moet verantwoorden bij alles en iedereen. Onthoud: geluk en vrijheid begint bij jezelf, niet bij een ander. Als je zelf gelukkig bent, kun je veel meer geven aan anderen.


2020

Ik wil iedereen bedanken voor de berichten in 2019. Ook wil ik de vrouwen bedanken die hebben meegewerkt aan de interviews. Ik wens alle #HIVAN leden een mooi, gelukkig, gezellig, gezond en succesvol 2020.

#HÏVAN

2 gedachtes over “#HÏVAN: RAKSHA V’ BHAROS over het oprichten van hivancommunity

  1. Wow, zoveel van wat je noemt is zo herkenbaar. De positie en vrijheden van meisjes en vrouwen. Voor mij is het nu een eye opener waarom ik het gevoel heb niet in het plaatje te passen onder Hindoestanen, omdat mijn denkwijze anders is. Prachtig dat je dit platform hebt gecreëerd om kracht en positiviteit voor deze doelgroep te benadrukken!

    Like

Laat een reactie achter op Asmita Reactie annuleren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s