Colorisme binnen de gemeenschap

“Hé Raksha, sorry dat ik te laat ben, dat was een moeizame meeting. Maar ja, je weet hoe die Aziaten zijn, altijd zo timide.”

“… mijn schoonmaker….. een buitenlander trouwens. Zijn ze allemaal hé. Ze zijn altijd buitenlands.”

“Heet jij Raksha?” Moeilijk al die buitenlandse namen. Ik ga even nadenken over een bijnaam voor jou, dat is gemakkelijker voor MIJ om te onthouden.”

“Mensen moeten terug naar hun eigen land, ze passen niet in Nederland.” Tussen de zinnen door kijkend naar mij en hun ogen rollend. “Ja, en hoe vrouwen in hun cultuur worden behandeld, dat hoort niet in Nederland. Deze mensen spreken de taal ook niet. We moeten hiermee ophouden, het PAST gewoon niet bij elkaar.”

“Waar kom je vandaan? Amsterdam. Nee, waar kom je echt vandaan?” “Oh, dus je voorouders komen uit India, begrijp ik dat goed? Maar jij hebt geen stip op je hoofd?” *Lacht keihard – ik lach niet en hij merkt dit op.* “Oh, sorry, ik wilde je niet beledigen hoor. Je kunt tegenwoordig ook niets meer zeggen hé.”

“Maar vertel eens, Hindoestanen geloven toch in verschillende goden? Hoe werkt dat dan? Kies je dan uit in welke God je vandaag gelooft, ofzo? Als het je goed uit komt?” *terwijl hij rolt met z’n ogen en daarna heel hard lacht.*

“Ik ben verhuisd. Ik voelde me niet meer thuis daar. Te veel allochtonen.”


De #BLM beweging heeft mij de afgelopen tijd veel gedaan. Het heeft mij laten nadenken over verschillende situaties, veel geleerd en het heeft mij laten reflecteren op mijn eigen gedrag en uitspraken. En ik heb mijzelf voorgenomen om te blijven leren, mensen een spiegel voor te houden en zelf in de spiegel te blijven kijken.

Op een gegeven moment borrelde ook al snel de vraag: “In hoeverre heb ik zelf te maken gehad met discriminatie, racisme en ongelijkheid?” Bovenstaande voorbeelden zijn een greep uit de uitspraken en situaties van de afgelopen 5 jaar. Ik heb veel situaties en uitspraken nog weggelaten. Het zegt voldoende dat deze uitspraken haarscherp in mijn geheugen gegrift staan. Kenmerkend is het gevoel wat achterblijft en ergens blijft knagen. En door de #BLM beweging komt dit gevoel bij veel mensen weer naar boven.

Laten deze uitspraken en situaties mij minder Nederlands voelen? Nee. Ik heb mijzelf altijd een trotse Nederlander gevoeld, ondanks dat ik hier niet geboren ben. Ik ben hier getogen. Ik hou van Nederland en zie het als mijn thuis. Het lukt deze mensen niet om mij hier minder thuis te laten voelen of mij minder mens te laten voelen.


Hoe gaat het met colorisme binnen de Hindoestaanse gemeenschap?

Met mijn eigen emoties, ervaringen en observaties heb ik mij uitgesproken, zowel in mijn omgeving als op social media. Echter, ik beheer ook een platform om de positie van de Hindoestaanse vrouwen te versterken, na nieuwsberichten en onderzoeken waarin gezegd wordt dat zij koplopers zijn op het gebied van zelfmoordpogingen. Over de oorzaken wordt gespeculeerd. Een van de doelen van dit platform is om meer zicht te krijgen op deze oorzaken. Ik kreeg na mijn #BLM post een bericht van een van de volgers over een populair huidverlichtend cosmetisch product in India – en dat zij Bollywoodsterren die dit product verheerlijken zal ontvolgen. Dit bericht heb ik gedeeld op de story van de Instagram van hivancommunity, omdat ik benieuwd was hoe actueel dit onderwerp is binnen de gemeenschap in Nederland en Suriname. De reacties stroomden daarna binnen…

“Yep! Ik kreeg vaak te horen dat ik maar met chloor moest gaan wassen, want dan werd ik mooier. Aldus, mijn oma! Van de drie zussen ben ik de enige met een donkere huidskleur. Hoevaak ik wel niet heb moeten aanhoren dat mijn zussen knapper zijn, omdat zij een lichte huidskleur hebben.”

“Ze verkopen het ook in Indiase winkels in Nederland. De eerste keer dat ik ermee in aanraking kwam, was toen mijn zus het voor mij meenam uit India. Vandaar dat je ook amper donkere bollywoodsterren ziet. Mensen van lagere kasten zijn vrijwel altijd donkerder. Er is een documentaire op Netflix waarin kinderen van de laagste kasten een kans krijgen om hogerop te komen in de samenleving. Maar je merkt daar ook dat de arme mensen een donkere huidskleur hebben en dus ook gediscrimineerd worden om hogerop te komen. Ik had een Indiaas vriendinnetje die mij vertelde hoe ze haar hele leven vies aangekeken werd omdat ze een donkere huidskleur heeft, maar wel goed Engels sprak.”

“Pssh, ik heb hetzelfde jeugdtrauma. Mijn familie (gelukkig niet thuis) heeft mij altijd gepest vanwege mijn donkere huidskleur en nu moet ik niets van ze.”

“Dit speelt al jaren in Bollywood. Het gebruik van cosmetica, ofwel bleeching producten, omdat een licht getinte huid erg gewenst is in de filmwereld. Voornamelijk voor vrouwelijke actrices. Er worden zelfs actrices uit andere landen buiten India voor een rol gevraagd vanwege hun huidskleur. Maar dit fenomeen speelt nog veel dichter bij huis. Hier in onze eigen Hindoestaanse samenleving. Hoe vaak hoor je wel niet mensen om je heen, op bruiloften en feesten, zeggen: “Wat is hij/zij donker!” Dit zegt verder niets over iemands persoonlijkheid/karakter. Dit zorgt ervoor dat mensen erg onzeker worden over hun huidskleur.”

“Ik word juist gepest en gekleineerd door de familie dat ik mijn huid bleach en all that… dus het kan ook andersom terwijl ik gewoon een lichtere tint heb omdat mijn vaders familie van Bangladesh is.”

“Ik ben superblij dat HÏVAN bestaat! Het onderwerp huidskleur mag onder de Hindoestaanse gemeenschap echt flink aan de tand worden gevoeld. Het ergste is dat het voornamelijk betrekking heeft op de vrouw, maar niet op de man. Both ways, it’s wrong. Superblij dat dit besproken wordt.”

“Dat cosmetica product is daar booming. Want de licht getinte mensen zijn alles daar. Kijk maar naar Bollywoodfilms. Hoe lichter, hoe beter. Vaak zijn de wat donker getinte mensen op de achtergrond of spelen een schurk.”

“Zoek vooral niet de zon op, want dan word je donker.”

‘Zeker heb je niet genoeg melk gedronken tijdens je zwangerschap. Als je dat wel had gedaan was haar (mijn dochter) huidskleur lichter geworden.”

“Echt enorm goed hoe je dit verwoord hebt. Ik werd ook altijd minder mooi genoemd, omdat ik donkerder van kleur ben. En toen ik mijn vriend voorstelde aan de familie kreeg ik als reactie dat ik maar iemand anders moet zoeken, want hij is te donker. Wij Hindoestanen hebben echt nog heel wat te leren.”

“Herkenbaar! Deze heb ik een keer naar mijn hoofd gekregen: je bent dan wel niet de lichtste maar toch ben je een mooi meisje. Een belediging vermomd als compliment?”


Ook door deze reacties begon ik te graven om te kijken welk beeld ik heb van colorisme binnen de Hindoestaanse gemeenschap. Wat ik gemerkt heb is dat binnen de Hindoestaanse gemeenschap vaak positief wordt gepraat over mijn huidskleur en dat dit zo ver ging dat men de tint van mijn huidskleur complimenteerden bij nieuwe ontmoetingen… Het was voor hen net zo normaal als “wat zit je haar goed”. Ik werd gezien als wit en dit werd ook uitgesproken, terwijl ik buiten deze gemeenschap weer niet als wit werd gezien. Opgroeiend heb ik meerdere keren de waarschuwing gehad om niet in de zon te lopen – want anders word ik donker. Ik heb altijd een kritisch oog gehad op colorisme buiten deze gemeenschap en hier te weinig bij stil gestaan. Nu niet meer. Als ik nu kritisch kijk buiten mijn persoonlijke ervaringen kan ik mij herinneren dat een aantal Hindoestanen zich (te) vaak negatief uitspraken over andere Hindoestanen op basis van hun huidskleur. Ik merk nu dat het een categorie is waar mensen ingeschaald worden, net als opleidingsniveau – maar dan op basis van je huidskleur. Of het nu ging over mensen die op baby bezoek gingen en met een afkeurende blik de opmerking maakten dat de baby zwart is, of families die de vriendin van hun zoon afkeuren op basis van haar huidskleur. Maar ook het complimenteren van mensen die in hun ogen een “lichte” huidskleur hebben is kwetsend voor anderen en houdt een bepaald schoonheidsideaal in stand binnen de gemeenschap. En dan hebben we het nog niet eens over de verdeeldheid die het veroorzaakt en hoe het mensen tegen elkaar uit speelt, met jaloezie en onzekerheid als gevolg.

Een ander voorbeeld is het beeld dat sommige Hindoestanen hebben van Creolen en vice versa. Tijdens de verkiezingsperiode van Suriname werd duidelijk dat wij een lange weg te gaan hebben om ook hier verbetering aan te brengen. De social media reacties waren te schokkend om hier nogmaals te presenteren. Ik gun het Suriname om zichtbaar te verbeteren wat betreft diversiteit en inclusie.

Colorisme zit ook in deze gemeenschap diep geworteld. Kijk niet alleen naar buiten, kijk ook naar binnen: je eigen gemeenschap, kringen en je soms zelfs je eigen huis. Ook bij mij is opgroeiend veel ingesleten waarbij ik nu stil sta. Sommige zaken worden doorgegeven via opvoeding en systemen en deze beweging zorgt ervoor dat we deze weer tegen het licht houden. Er valt veel te leren over dit onderwerp dat tot nu toe te weinig aandacht heeft gehad binnen deze gemeenschap. Ik merk dat veel platformen en mensen zichzelf uitspreken hierover, dus de beweging is nu gelukkig ook hier gestart.


Het is nergens perfect op de wereld. Er zijn geen perfecte landen, organisaties, gemeenschappen of families, maar wij proberen het wel continu beter te maken met z’n allen. Het wordt tijd om op grotere schaal ervoor te zorgen dat mensen die al honderden jaren naar achteren worden geduwd door de hoeveelheid pigment in hun huid – hetzij door andere mensen of door systemen, structuren, culturen en (ongeschreven) regels – weer naar voren kunnen lopen om naast elkaar te staan waarbij iedereen zichzelf kan zijn en niet overtuigd wordt door de ander om een stap terug te doen omdat hij/zij als minderwaardig wordt gezien.

Ik hoop dat mensen de komende tijd hun inlevingsvermogen kunnen versterken. Geen conclusies trekken zonder te luisteren. Discussies aangaan terwijl je je bewust bent van je referentiekader. Gesprekken aangaan waarin je je emoties en argumenten kunt delen. Vragen stellen, want we weten niet alles. De ruimte voelen om zaken bespreekbaar te maken die jou een vervelend gevoel geven. Niet het gesprek aangaan om je gelijk te halen, maar om de ander beter te begrijpen en te zoeken naar een oplossing.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s