Racisme & colorisme: het begint al bij de opvoeding

Hoe praat ik met mijn kind over racisme en colorisme? In lijn met de BLM-beweging werd ook meer aandacht besteed aan colorisme en racisme in eigen gemeenschappen. Zo kreeg ik veel reacties binnen over colorisme binnen de eigen gemeenschap. Ook is er ophef ontstaan over organisaties die colorisme in stand houden. Een aantal van deze gewoonten en gedragingen zijn o.a. gevolgen van kolonialisme en zit diepgeworteld in gedrag en wordt soms via opvoeding doorgegeven. Om dit te doorbreken heeft hivancommunity Kindercoach Warsha Atwarie gevraagd om een artikel te schrijven met de vraag: “Hoe praat ik met mijn kind over racisme en colorisme?”

De tijd van reposten en demonstreren hebben wij gehad. Dit is waardevol geweest. Nu is het tijd voor concrete acties om zaken écht te veranderen. Gelijkheid en inclusie voorop. Veel dank aan Warsha Atwarie – Raksha Bharos


Ik noem het liever het in-en uitsluiten van mensen (groepen). Het klinkt en dekt de negatieve lading, alhoewel de definitie hetzelfde blijft. Wij als volwassenen proberen kinderen zoveel mogelijk te leren als ze opgroeien. Bijvoorbeeld het leren van de ABC’s, de eerste stapjes en het fietsen. Wanneer zeg je “alsjeblieft” en “dank je wel”. En ook de grotere dingen, zoals daten, hoe je je grenzen aangeeft en leert vergeven. Maar… er is een handvol belangrijke onderwerpen waar we vaak NOOIT over (durven te) praten. Onderwerpen die gewoonweg te moeilijk zijn om op tafel te gooien. Racisme is één van die onderwerpen.

En toch… ongeacht jouw leeftijd, jij bent nooit te oud om hierover te leren. Want wanneer is het “te vroeg” om kinderen te leren hoe ze mensen die er anders uitzien, moeten behandelen? Wie helpt deze kinderen om te leren over racisme?

Kun jij jouw kind van kleur uitleggen waarom ze niet altijd aardig zijn? Dat het niet ok is dat ze anders benaderd worden? De persoon die vervelende dingen zegt, heeft misschien niet eens door, dat hij jou pijn doet. Want… HET DOET HEEL VEEL PIJN! En wanneer zij deze vervelende dingen zeggen, voel je je klein. Eigenlijk denken mensen dat het hebben van kleur betekent dat jij niet goed genoeg bent, zoals anderen. Dat is racisme.

Opvoeding

In vier stappen kun je al starten met het creëren van bewustwording over discriminatie, mensen van kleur en omgang.

STAP 1: start zo vroeg mogelijk

Bedenk waar jouw aandachtspunten zijn. Ben je bekend met witte privileges? Wat is je kennis over het Nederlands slavernijverleden, over institutioneel racisme en individueel racisme? Daarna kun je racisme met je kinderen bespreken. 

Baby’s van negen maanden zien het onderscheid tussen mensen met verschillende ­etnische achtergronden. Voer gesprekken over de verschillende huidskleuren binnen het gezin en andere familieleden. Zij zien namelijk dat iemand een bruine of beige huidskleur heeft.

Als je het moeilijk vindt om een gesprek te voeren met jouw kind over dit onderwerp, begin dan eerst met kinderboeken. Ik heb vorig jaar een literatuurlijst ontwikkeld, waar je verschillende boeken kunt uitkiezen over diversiteit/inclusie. Je kunt de voorleeskaarten erbij pakken om gesprekken te voeren en om meer uit een kinderboek te halen dan alleen voorlezen. Daarnaast kun je ook creatief aan de slag met de emotie kleurplaat. Op basis van deze huidskleur hebben zij echter nog geen vooroordelen opgebouwd en dus behandelen zij mensen (nog) niet anders op basis van kleur. In de eerste vier jaar van ons leven ontwikkelt zich 90% van onze hersenen.  Met 5 jaar verandert dit. Ook blijkt dat vijfjarigen al grotendeels dezelfde opvattingen hebben als hun ouders.

Vanaf de leeftijd van zeven jaar beginnen ze zich zorgen te maken over “wat de mensen zullen zeggen (manai ka boli).” Ze piekeren over de meningen van vrienden, leraren en familieleden.

Kinderen van een jaar of 8 zijn maximaal in staat om zich te verplaatsen in de ander. Met andere woorden: ze kunnen goed wisselen van perspectief. Daarom is het belangrijk om het kind al zo vroeg mogelijk in aanraking te brengen met bepaalde begrippen en concepten die aan de basis liggen. Leer je kind daarom zo vroeg mogelijk over de verschillende huidskleuren, ongelijkheid, discriminatie en racisme. 

STAP 2: sluit aan bij wat het kind weet

De gemiddelde drie jarigen zijn geïnteresseerd in het leren van kleuren. Dit is één van de punten waar je op aan kunt sluiten. Vanaf de leeftijd van 5 of 6 jaar zullen de kinderen immers op school leren lezen. Een tweede reden is dat kinderen van deze leeftijd bovendien vatbaar zijn voor positieve en/of negatieve ervaringen.

Blijf altijd in het perspectief van het kind dat vertelt, voordat er andere perspectieven aan toegevoegd worden en sta niet toe dat kinderen gaan oordelen. Je mag wel zeggen wat je vindt, maar dat is niet beter of slechter dan wat de ander vindt. Door dat steeds te benadrukken kun je kinderen leren dat er verschillende waarheden naast elkaar kunnen bestaan en dat iedereen zijn eigen waarheden kan hebben.

STAP 3: Oordeel uitstellen

Als je daar geen weet van hebt en je reageert op het gedrag vanuit je eigen referentiekader. Kinderen kunnen zich verward voelen als er geen aansluiting is bij hun referentiekader. Probeer je oordeel over iemand uit stellen en het contact te blijven houden.

In Nederland groeien kinderen op met media en cultuur, die vooral worden bevolkt door witte hoofdpersonages en helden. Niet-witte personages komen zo nu en dan voor, niet zelden gestereotypeerd als de “rare” ander. Dat geldt ook voor kinderen. Kinderen leren zo al vroeg witte mensen te associëren met positieve kwalificaties en niet-witte mensen met negatieve en bouwen onbewuste vooroordelen op. Ook niet-witte kinderen krijgen deze vooroordelen mee. 

Verschillende verhalen en waarheden kunnen naast elkaar bestaan. Hetzelfde verhaal kan opnieuw worden verteld en het klinkt telkens net even anders, afhankelijk van tijd, plaats, gebeurtenis en relaties. Het verhaal kan ook door dezelfde persoon, in verschillende periodes, anders beleefd of ervaren worden.

Het is belangrijk om je ervan bewust te zijn dat jouw waarheid niet de enige waarheid hoeft te zijn en dat er ook andere waarheden of perspectieven op de werkelijkheid te vinden zijn.

Het enige dat echt werkt in experimenten bij kinderen die al jong onderscheid maken, is het leren kennen van de ander en daarbij de vraag te stellen “hoe denk je dat het ander kindje zich nu voelt?”. Daarmee spreek je empathie aan van de ander en empathie verstoort de mogelijkheid tot oordeel.

Stap 4: Gebruik “spiegels

Zorg voor kinderboeken met verhalen over kinderen die op jouw kind lijken. Investeer in het kopen van poppen waar jouw kind mee kan spelen die op jouw kind lijken. Ga op zoek naar programma’s met mensen die op jouw kind lijken. Het is belangrijk dat jouw kind vergelijkbare mensen ziet in diverse posities in de maatschappij. Zoek voorbeelden waar jouw kind zich mee kan identificeren en voorbeelden waaraan jouw kind zich kan optrekken.

Op Instagram en Facebook deel ik content over kindercoaching, opvoeding, diversiteit en inclusie.

Geschreven door Kindercoach Warsha Atwarie van praktijk Kindervreugde voor hivancommunity


#HÏVAN

Hivancommunity heeft als doel om de positie van de Hindoestaanse vrouwen te versterken in Suriname en Nederland. We moeten een inhaalslag maken op het gebied van emancipatie. Het platform heeft meerdere concepten: interviews, een magazine en in de toekomst volgen (internationale) projecten. Het is een kennisplatform, aangezien kennis er mede voor kan zorgen dat vrouwen uit een ongewenste sociale context kunnen bewegen. Het moet een platform zijn waar vrouwen vragen kunnen stellen die ze nergens anders kunnen stellen. Waar ervaringen gedeeld worden die normaliter als taboes worden bestempeld. De interviews moeten inspireren en adviezen geven. De scherpe columns moeten zorgen voor herkenbaarheid en bruikbare adviezen. En de projecten moeten leiden tot zichtbaar resultaat. >> Lees meer


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s