Mijn idool: Anil Ramdas

Een idool kent vele gedaantes.

Pioniers heb je in alle soorten en maten. Het zijn de mensen die voor verandering zo niet, verbetering zorgen. Ik heb altijd opgekeken naar zulke personen. Wij, Surinaams-Hindostanen, hadden Anil Ramdas als pionier. Een belezen man die vaak zijn zegje in de Nederlandse media mocht doen. Ik herinner mij nog goed het moment dat ik voor het eerst op zijn column stuitte.

Zoals in meerdere migrantengezinnen lazen wij thuis enkel de gratis streekkrant. Ik besloot daarom de NRC te kopen en mee te nemen. Tijdens de Maatschappijleer les viel mijn oog op zijn column. Ik stond versteld. Iemand die op mij leek schreef voor de krant. De journalistiek had mij namelijk altijd al aangetrokken. Ik bombardeerde hem tot mijn idool.

Net zoals velen doen bij een idool, ging ik op zoek naar de gelijkenissen tussen ons. Wonderbaarlijk genoeg had ik dingen gemeenschappelijk met deze man van middelbare leeftijd. Deze raakvlakken begonnen al in onze kindertijd. Zo had hij een Afro-Surinaamse schoolvriend toen hij opgroeide. De gedachte aan zijn schoolvriend weerhield hem op een gegeven moment om een aanslag te plegen op een random Afro-Surinamer, toen hij een geradicaliseerde hindoe-nationalist was geworden.

Ook ik had zo’n schoolvriendin. Op 4-jarige leeftijd kwam ik terecht op een ultra witte basisschool. Zò wit, dat zelfs het schoonmaakpersoneel Nederlands was. Ik werd naast het enige andere gekleurde meisje van de school geplaatst. Het Kaapverdiaanse meisje en ik werden goede vriendinnen (29 jaar later zijn we dat nog steeds). Dat klinkt heel mooi, maar ik maakte op deze jonge leeftijd ook kennis met anti-blackness die in de Surinaams-Hindostaanse gemeenschap heerste en er helaas nog steeds heerst.

In eerste instantie lijkt dat frappant: we komen uit een multiraciaal land en zijn zelf ook gekleurd. Sommigen zullen denken dat deze Afro-fobie voortkomt uit colourism. Maar dat klopt niet helemaal. Colourism is vooral gericht tegen de mensen binnen de Zuid-Aziatische gemeenschap zelf. Het heeft ook niet echt iets te maken met het kastenstelsel. Dit is verkeerd geïnterpreteerd door de Britse (en Portugese) kolonisators in Brits-Indië. Onze anti-blackness heeft andere oorzaken.

Ik wil hier de schuld niet afschuiven op de Nederlandse kolonisatoren, maar zij maakten onderscheid tussen de voormalig tot slaaf gemaakte en de contractarbeider. Zo kregen de contractarbeiders na hun contract een stuk grond waar zij van konden leven. De tot slaaf gemaakten kregen na de afschaffing van de slavernij niets. Door het ene volk ietwat privileges ten opzichte van het andere volk te geven, begonnen de eerste irritaties bij beiden. De kolonisatoren kwam dit goed uit. Want als de bevolking met elkaar vecht, zal het land nooit zijn volle potentie bereiken.

Door de irritaties over en weer begonnen de Hindostanen bang te worden voor de onafhankelijkheid van Suriname. Zij vreesden voor een overheersing. Hindostaanse politici riepen de Hindostanen op om naar Nederland te migreren. Ooit stuitte ik op een radio-fragment waarop een VHP’er letterlijk zei “Hindostaanse broeders en zusters, vlucht naar Nederland nu het nog kan. Als jullie hier blijven dan zullen jullie dochters relaties aangaan met Afro-Surinaamse mannen.” Blijkbaar was er niets erger voor de Hindostaan dan een zwarte schoondochter of -zoon.

Het heeft mij altijd gefascineerd waar dat bekrompen denkbeeld vandaan komt.  Enerzijds heeft het ermee te maken dat je de hindoerituelen niet kunt uitvoeren als je een onderdeel bent van een gemengde relatie, -Ik ben geen pandita, maar volgens mij hoort een geloof met zijn tijd mee te gaan-  anderzijds komen deze denkbeelden voort uit onwetendheid. Sommige Hindostanen kennen hun geschiedenis namelijk niet. Hierdoor denken ze dat zij beter zijn dan andere bevolkingsgroepen. Zij beseffen niet dat het woord ‘contractarbeider een chique benaming is voor het woord slaaf.  Onze voorouders waren dus ook gewoon slaven.

Wat ook een rol speelt bij onze xenofobie, is dat wij Hindostanen belang hechten aan de groepsidentiteit. Het hebben van een groepsidentiteit wilt zeggen dat wij onder andere dezelfde normen en waarden met een gemeenschap delen. Deze normen en waarden zijn door anderen ingesteld/verzonnen om de groep onder controle te houden. Personen die zich niet aan deze regels houden worden uit de groep gezet. Kortom, als de regel is dat je met een Hindostaan thuis hoort te komen, dan hoor je dat te doen. Anders word je een outsider. Je omgeving wilt dat natuurlijk niet en probeert het uit je hoofd te praten want: manaaj ka bholi (= Wat zullen anderen zeggen?)

Mensen in onze gemeenschap hechten nog steeds veel waarde aan de mening van anderen. Het is ook de reden waarom wij zo’n grote mate van sociale controle kennen. Je moet namelijk in de pas blijven lopen. Sinds ik mijn stem vaker in de Surinaams-Hindostaanse gemeenschap laat horen, heb ik opeens ook last van sociale controle. Zo worden er herhaaldelijk nepprofielen aangemaakt waarbij deze enkel mij volgen. Ook proberen anderen mijn vrienden en familie uit te horen over wat ik uitvreet. Er zijn dus mensen die mijn leven interessanter vinden dan ikzelf. Ik wens deze personen een nieuwe hobby of een nieuwe relatie toe.

Dit zijn geen fans of groupies. Dit zijn mensen die mij in de gaten houden. Bij een grove misstap zal ik misschien niet meer bij de gemeenschap horen omdat ik deze ten schande heb gemaakt. Misschien zullen mijn ouders geïnformeerd worden over mijn misdragingen en moeten zij mij op het matje roepen. Dat gebeurt blijkbaar best snel. Vorig jaar deelde Shalini Bholasingh publiekelijk dat haar vader meermaals was gebeld nadat ze dansfilmpjes van zichzelf op sociale media had geplaatst.

Voor de mensen die dat van plan zijn bij mijn vader: ik ben het product van zijn opvoeding. Er is niets meer wat ik kan doen wat hem zal shockeren. Kritisch en vocaal durven zijn is juist iets wat ik van mijn vader (en Anil Ramdas) heb geleerd. Ik probeer daarmee de gemeenschap te verbeteren zodat het een leefbaardere plek voor iedereen wordt. Ik zal daarom nooit zwijgen.

Geschreven door Santoecha Rangai / foto @picbychick

#HÏVAN

Hivancommunity is een cultuur sensitief platform dat de vrouwen rechten binnen deze specifieke gemeenschap bespreekt en deze vrouwen helpt naar een geëmancipeerd leven. > Lees meer

RAVEENA BHARAT: Miss India Suriname 2019 over verantwoordelijkheden als oudste dochter

Kun je jezelf voorstellen?

Mijn naam is Raveena Bharat. Ik ben geboren in Paramaribo en ben nu 26 jaar oud. Mijn hobby’s zijn sociaal bezig zijn, interieur designing, koken, visagie en fashion. Een deel van mijn hobby’s heb ik tot mijn werk gemaakt. Ik ben in het dagelijks leven een schoonheidsspecialiste en heb mijn eigen salon. Hier heb ik mij sinds mijn achttiende in verdiept. Mijn salon, The Beauty Empire, heb ik geopend in 2016. In mijn jonge jaren droomde ik ervan om arts worden. Vanwege mijn huiselijke omstandigheden heb ik mijn droom helaas niet kunnen verwezenlijken. Maar juist daarom heb ik mij kunnen toeleggen op mijn passie voor schoonheidsspecialisatie. De opleiding hiertoe heb ik succesvol afgerond. Daarnaast ben ik momenteel in de afrondende fase van mijn bachelor studie International Business.

Uit wat voor familie kom je?

Uit een gezin van drie zusters en een broertje, waarvan ik als tweede werd geboren. Samen met mijn ouders heb ik tot mijn zestiende gewoond aan de kwattaweg. Op mijn twaalfde kwam mijn vader te overlijden waarna het leven heel zwaar werd voor mijn moeder. Als alleenstaande vrouw met 5 kinderen moest zij de eindjes aan elkaar zien te knopen. Om een handje mee te helpen in het huishouden zijn mijn oudere zus en ik op jonge leeftijd begonnen met werken. Vanaf mijn zestiende ben ik begonnen met werken. Mijn eerste baan was als winkelverkoopster in een kledingzaak in het centrum van Paramaribo. Daarna ben ik werkzaam geweest als kassière, productiemedewerker, supervisor, marketing medewerker, personal assistent, ambtenaar en intercedent bij verscheidene bedrijven en afdelingen. Het switchen van de ene baan naar de andere was voor mij een persoonlijke keus om zodoende ervaring op te doen in de verschillende branches van het bedrijfsleven.

Kun je iets vertellen over jouw opvoeding?

Als kind ben ik zeer gedisciplineerd en streng opgevoed door mijn grootmoeder (nani). Haar opvoedingsstijl was heel traditioneel waardoor wij de culturele aspecten van het hindoeïsme heel nadrukkelijk hebben meegekregen. Zij had een traditionele benadering bij het opvoeden en heeft naar haar beste weten  haar eigen opvoeding aan mij en mijn zusters en broertje overgedragen.  Met de basis waarden en normen, zoals het bidden elke ochtend en avond, het meedoen met de culturele gebedsdagen, meehelpen in de schoonmaak van de mandirs in de buurt etc. ben ik opgegroeid.

Welke levenservaringen zijn bepalend geweest voor jou als persoon?

Enkele levenservaringen die hebben bijgedragen tot het vormen van mij als persoon en die mij gemaakt hebben tot degene die ik nu ben is ten eerste het overlijden van mijn vader. Door dit verlies was ik als oudste dochter genoodzaakt om verantwoordelijkheden voor zorgtaken te dragen.

Ten tweede heeft het bedrijfsleven, in het bijzonder het hebben van verschillende baantjes. Dit heeft mij geholpen om mijn sociale skills te verbeteren omdat ik als kind heel erg bescheiden en verlegen was. Het werken met verschillende mensen en het bekleden van verschillende functies heeft mij door die jaren heen sterk gemaakt in het sociaal leven. Uiteindelijk hebben alle ervaringen ertoe geleid dat ik op mijn 21ste al onafhankelijk kon zijn en een zelfstandig leven kon opbouwen.

Tenslotte heeft het meedoen met de Miss India Worldwide verkiezing mij het platform geboden om sociaal bezig te zijn en een rolmodel te zijn voor degene die denken op te geven en hun dromen niet achterna durven te gaan. In het jaar 2018 heb ik meegedaan aan de Miss India Worldwide Suriname verkiezing waarbij ik de vierde plek behaalde en ook benoemd werd tot Miss Congeniality. In het jaar 2019 heb ik wederom meegedaan met een runner-up verkiezing waarbij ik de eerste plek behaalde en Suriname mocht vertegenwoordigen in India. Daar werd ik benoemd tot Miss photogenic en Miss Professionalisme. De weg tot de kroon heb ik ervaren als een zeer leerrijk en gedisciplineerd traject waarbij ik heel veel opofferingen heb moeten brengen en geleerd heb om mijn tijd zo efficiënt mogelijk in te plannen zodat ik het maximale eruit te kon halen. De reden waarom ik gekozen heb om mee te doen aan een miss verkiezing is omdat ik een sociaal activist ben en het meedoen heeft mij een platform geboden om dit tot uiting te brengen. Verder verlangde ik als jong meisje ernaar om een rolmodel te hebben die mij kon motiveren om op de voorgrond te komen en om mijn dromen achterna te gaan. Door middel van mijn platform wens ik voor alle jonge kinderen een motivatie te zijn om het beste uit zichzelf te halen.

Hoe zou je de Hindo(e)staanse cultuur en gemeenschap omschrijven?

De hindoestaanse cultuur en gemeenschap in Suriname kan ik beschrijven als dynamisch en modern omdat het aan verandering en ontwikkeling onderhevig is. Bijvoorbeeld de discriminatie op basis van kaste verdeling komt niet meer voor anno 2021. Ook de positie van de hindoestaanse vrouw heeft met betrekking tot gendergelijkheid positieve ontwikkelingen ondergaan. Dit blijkt uit het feit dat er aan de vrouw anno 2021 de mogelijkheid geboden wordt om haar mening te uiten en haar eigen keuzes te maken. Vroeger mochten de hindoestaanse meisjes niet naar school, maar nu is dat anders. Door verdere scholing zijn de Hindoestanen tegenwoordig in haast alle beroepsgroepen vertegenwoordigd en volledig geïntegreerd in de Surinaamse samenleving.

Verder is de hindoestaanse cultuur en gemeenschap over het algemeen te beschrijven als uniek dankzij de waarden en normen die in leven gehouden zijn door de overdracht van generatie op generatie. Echter kan er anderzijds opgemerkt worden dat discriminatie tegenwoordig toch nog een negatief kenmerk is van Surinaamse hindoestanen. Dit kan naar mijn mening alleen eindigen wanneer men gaat werken aan hun mindset omdat discriminatie een persoonlijk vooroordeel is ten aanzien van andere bevolkingsgroepen.

Ook voor Suriname was 2020 een veelbewogen jaar. Hoe zet jij je persoonlijk in voor een beter Suriname?

Het jaar 2020 is voor Suriname een dieptepunt geweest omdat de armoede als gevolg van de economische situatie en de covid-19 omstandigheden binnen afzienbare tijd gestegen is. In de hoedanigheid van Miss India Worldwide Suriname 2019 heb ik mij ingezet voor diverse sociale projecten waarbij een helpende hand geboden is aan gezinnen die onder armoede gebukt gaan. Door het verstrekken van pakketten met levensmiddelen, groenten, kleren, schoenen, boekjes, speelgoed en geldbedragen heb ik getracht mijn bijdrage te leveren om de nood te verlichten.

En welke positieve verandering wens je Suriname toe in 2021?

Mijn wens voor Suriname voor het jaar 2021 is dat de covid-pandemie zo spoedig mogelijk voorbij gaat zodat het dagelijks leven, in het bijzonder het economisch en sociaal leven, genormaliseerd kan worden.

Tot slot: Wat wens je de Hindoestaanse vrouwen en de volgende generaties toe?

Mijn wens voor de hindoestaanse vrouwen is dat ze zich blijven ontwikkelen en er niet voor schromen om op de voorgrond te komen. Het is tenslotte ook grotendeels de taak van de hindoestaanse vrouwen om ervoor te zorgen dat de komende generaties alle belangrijke waarden en normen meenemen zodat de hindoestaanse cultuur niet verwaterd.

#HÏVAN

Hivancommunity is een cultuur sensitief platform dat de vrouwen rechten binnen deze specifieke gemeenschap bespreekt en deze vrouwen helpt naar een geëmancipeerd leven. > Lees meer

Diversiteit & inclusie: waarom we onze cultuur niet in een hokje moeten stoppen

In de wereld zijn grofweg twee soorten families te onderscheiden. Het ik-gerichte systeem, waarbij het individu centraal staat en het wij-gerichte systeem waarbij het belang van de groep voorop staat. Geografisch gezien kun je stellen dat families in de Westerse samenlevingen vooral eigenschappen van het ik-gerichte systeem bij zich dragen. Families in de overige landen zijn vooral georganiseerd volgens het wij-gerichte systeem. Veel migranten in Nederland komen uit wij-gerichte families en Nederlandse families zijn vooral op het ik-gericht. Maar er is geen harde grens te trekken; in de meeste families kun je elementen van beide vormen herkennen.

Wij-gericht systeem

In wij-gerichte families zijn belangrijke thema’s: in acht nemen van autoriteit, relationele afhankelijkheid en vormgeven aan familie continuïteit. Er zijn rituelen en gezagsstructuren die ervoor zorgen dat volkomen helder is hoe grootfamilies over drie of vier generaties met elkaar omgaan. Het voortbestaan van de familie staat voorop, daarop is iedereen toegerust. Dus als er in de familie een calamiteit is, als er iemand overlijdt of iemand verliest z’n baan, dan zie je dat alle huishoudens binnen no time van samenstelling veranderen, omdat iedereen ineens voor elkaars kinderen gaat zorgen. Men steunt elkaar financieel, praktisch en emotioneel.

In een wij-cultuur ontleen je als kind je kracht en identiteit aan de bijdrage die je levert aan het systeem en dus niet aan je persoonlijke prestaties. Kinderen worden vaak opgevoed door meerdere verzorgers, zoals moeders, tantes, ooms, grootouders en oudere broers/zussen.

Ik-gericht systeem

In een ik-gericht systeem staan individuele onafhankelijkheid, autonomie en privacy voorop. Autonomie wordt belangrijker gevonden voor geestelijk welzijn dan sociale verantwoordelijkheid en verbondenheid. Kinderen worden opgevoed vanuit autonomie denken. Het is de bedoeling dat ouders en kind elkaar in de adolescentiefase, na een zeer liefdevolle en zorgvuldige opvoeding, loslaten. Het kind wordt al heel jong gestimuleerd om zelf een mening te vormen en zelf beslissingen te nemen. Het kind hoeft zich niet per definitie aan te passen aan zijn omgeving maar de omgeving wordt aan het kind aangepast.

Communicatieverschillen

In wij-gerichte families hanteert men een indirecte, bedekte stijl van communiceren. Om emotionele gevoelige zaken aan de orde te stellen, gebruikt men spreekwoorden, metaforen en verhalen. Binnen ik-gerichte systemen is de communicatie open, expliciet en direct. In de klas is het belangrijk je te realiseren dat kinderen uit wij-gerichte systemen het lastig vinden om op het individu bevraagd te worden. Maar ook voor kwetsbare autochtone kinderen kan het prettig zijn dat er vragen gericht op de context worden gesteld. Wat vindt je vader belangrijk voor jou? Welke beroepen zitten er in je familie? Wie vindt dat je je huiswerk moet maken? Wat zegt je oma over naar school gaan?

Terwijl migranten uit wij-families de ik-stijl juist grof en onbeschoft vinden. Dit verschil in opvattingen over communicatie leidt nogal eens tot botsingen. Om de communicatie open te houden is het belangrijk dat je je bewust bent van deze verschillen en dat je je eigen waarheid even kunt parkeren.

Daarom is het fijn als je culturen niet in hokjes stopt, omdat de verschillen of overeenkomsten kunnen verschillen per familie en per gezin en niet per cultuur/religie. Je moet je daarom ook bewust zijn van je eigen opvattingen. Dat het geen blinde vlekken zijn.

Op Instagram en Facebook deel ik content over kindercoaching, opvoeding, diversiteit en inclusie.

Geschreven door Warsha Atwarie

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Ayurveda in de lockdown

Ayurveda betekent letterlijk de wetenschap/kunst van het leven. Het is ongeveer 5000 jaar oud en de oudste holistische geneeskunde ter wereld. Voor mij is Ayurveda ook zelfkennis. Dieper gaan in jezelf, jezelf leren kennen en leven volgens jezelf. Volgens Ayurveda is alles opgebouwd met de vijf elementen: ether, lucht, vuur, water en aarde, met hun eigen kwaliteiten. Het gaat over ons lichaam, maar ook alles wat we eten, drinken en onze omgeving. Deze bouwstenen heeft iedereen, alleen in andere verhoudingen. Deze verhoudingen van elementen worden ook wel doshas, jouw constitutie, genoemd.

Herken je het, dat je je soms echt in je element voelt wanneer je iets doet, of juist helemaal niet? Dat komt door het dominant aanwezige element in jou. Bij Ayurveda gaat het allemaal om balans! En wanneer vind je balans? Wanneer je leeft op de ritme van de natuur, de natuur buiten en de natuur binnen in jou, jouw constitutie. Ik zie het als een dans (ben trouwens echt een beelddenker), dansen op het ritme van de natuur, in harmonie zijn, go with the flow. Mijn innerlijke natuur is nu anders dan toen ik kind was, anders tijdens de zwangerschap en postnataal, anders tijdens de menstruatie en straks de overgang én later weer anders… wanneer ik bejaard ben.

Ayurveda is voor mij een manier om bewuster te leven. Meestal wordt Ayurveda alleen gelinkt met voeding, maar het is veel meer. Eerst wil ik de grootste misconceptie over Ayurveda wegnemen. Ayurveda betekent niet dat je vegetarisch moet eten. Ayurveda is een geneeskunde met kennis over voeding en leefstijl. Het is een wetenschap over het leven met als doel het verbeteren en behouden van de kwaliteit van het leven, het voorkomen van ziektes (fysiek/mentaal) en het genezen van ziektes. Het gaat om de kwaliteiten van die vijf elementen die jou in balans dienen te brengen. Dus als dat betekent dat vlees jou sneller sterk zou maken, dan wordt dat jou aangeraden. Voeding is dus wel een voor de hand liggende ingang om aan je balans te werken, samen met leefstijl. Ayurveda is niet alleen een wetenschap, het is ook een kunst: een kunst om die balans te hebben. Voor mij een kunst om een gezin van vijf met verschillende constituties in balans te houden.  Kook ik voor iedereen anders….Nee! Wel krijgen ze net een andere verhouding van de groenten en proteïnen en net iets meer of minder van bepaalde kruiden/ specerijen. Soms leidt het tot discussie, want het Kapha kind wilt meer pompoen en het Vata-Pitta kind meer boontjes, maar met goed uitleggen komen we er meestal wel uit “Like increases like, opposite balance “. Of ik maak tridosha gerechten, suitable for all!

“Je kookt dus altijd Ayurvedisch?” Deze vraag krijg ik heel vaak. Maar wat is Ayurvedisch koken? Indiaas? Nee. Ayurvedische koken is voeding waardoor je in balans komt en blijft, het is internationaal. In India is er Kitchari, in Italie heb je Risotto, Marokko heeft Tajine. Maak gebruik van kruiden en specerijen en check wat hun kwaliteiten zijn. De natuur is onze heler, overal ter wereld.

Ik hoorde vroeger vaker: “Je bent wat je eet”, maar nu ben ik het er niet mee eens.Je bent wat je verteerd. Kan jij die steak verteren en voel je daarna goed? Dan is het ok. Heb je een flinke salade op en heb je daarna een opgeblazen gevoel alsof je vijf maanden zwanger bent?  Of kan je niet poepen als eerst in de ochtend? Dat is minder ok. Je snapt wel wat ik bedoel, denk ik. Wat gezond is voor de een hoeft niet gezond te zijn voor een ander. Omdat we allemaal uniek zijn. En weet je wat het mooie van Ayurveda is? Het is niet dogmatisch. Er zijn meestal wel tools om ervoor te zorgen dat hetgeen jij tot jou neemt ook voor jou werkt.

Even de Ayurvedische definitie van gezondheid tussendoor: “De mens is in perfecte gezondheid als hij/zij zich in zijn Ware Zelf bevindt, wiens doshas (biokrachten) in evenwicht zijn, het spijsverteringsvuur en de eetlust goed werken, alle lichaamsweefsels en de uitscheidingsprocessen goed functioneren, alle fysiologische processen in perfecte eenheid zijn, wiens handelingen juist zijn en de ziel, de zintuigen en de geest een staat van geluk en tevredenheid ervaren”. Sushruta Samhita 15.38

Klinkt complex he? Maar om eerlijk te zijn kan je je het jezelf zo makkelijk als zo moeilijk maken als dat je zelf wilt. Veel mensen denken dat wanneer ze met Ayurveda beginnen dat ze veel anders moeten doen. Maar weet je, eigenlijk hebben we als Surinaamse Hindoestanen al best veel meegekregen, bijvoorbeeld koken met zonnebloemolie, gember, specerijen gebruiken, verschillende smaken bij elkaar, niet droog eten (lekker veel soerwah) en denk aan je chutney en zuurgoed. Alles in de juiste mate en goed voor je spijsverteringsvuur, Agni.

Deze lockdown is eigenlijk wel een goede gelegenheid om je met Ayurveda bezig te houden. Werken doe je thuis. Restaurants zijn dicht, dus je kan eten wanneer je wilt. Want het ideaalst is om je grootste maaltijd in de middag te eten. Eet met regelmaat. En in de juiste hoeveelheid. De juiste “vulling” van de maag bestaat trouwens uit 50% voedsel, 25% vloeistof en is 25% leeg. Een no-go dus bij de all you can eat restaurants waar je je volpropt. Drink kleine slokjes warm water (gekookt water dat op drinkbaar temperatuur is) tijdens het eten, het stimuleert de spijsvertering. Teveel drinken binnen 30 minuten voor/na een maaltijd vertraagd juist het spijsverteringsproces. Doe een after dinner walk of andere lichte lichaamsbeweging na het eten…Let that inner fire burn! Verteer het, niet alleen alles wat je eet en drinkt, maar ook wat je voelt, denkt, ziet, hoort ect. Kan je het niet verteren? Ondersteun het proces een beetje of vermijd datgene juist helemaal. Doe jezelf een goed Ayurvedisch kookboek of basisboek cadeau. Je zult versteld staan hoe toegankelijk het is.

Ayurveda is een reis naar meer bewustZijn, naar een gezond leven door, eigenlijk, eenvoudige en logische stapjes naar meer balans in jezelf. Ayurveda, de wetenschap en kunst van het Leven. De wetenschap en kunst van Jouw leven! Enjoy your ride. Namaste.

Geschreven door Angela Ramsoedh

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

S.B.: Hoe ik de strijd tegen mijn verstikkende omgeving won

Kun je jezelf voorstellen?

Ten eerste wil ik even zeggen dat ik jouw platform echt ontzettend mooi vind. Mooi voor verbinding en het doorbreken van patronen. Ik word deze maand 28 jaar en ben geboren en getogen in Rotterdam. Mijn voor- en achternaam wil ik verder graag privé houden.

Uit wat voor familie kom je?

Ik kom uit een Hindoestaanse familie waar ik heel veel als dubbel heb ervaren. Heel veel mensen binnen mijn familie waren echte ondernemers. Het was allemaal heel hecht en vaak was de hele familie aan  het eten bij mijn nani thuis, want haar roti’s waren legendarisch. Maar ook werd ik vanaf jonge leeftijd al geconfronteerd met generationele trauma in de vorm van gebeurtenissen als alcoholmisbruik, criminaliteit, huiselijk geweld, seksuele misbruik, gebroken gezinnen, gokverslavingen, middelenmisbruik en emotionele verwaarlozing. Het verbaasd mij hoe er zoveel leed en struggle van generatie op generatie is doorgegeven en gewoon niet wordt besproken.

Mijn eigen ouders waren best vrij in de zin van dat ik regelmatig kon uitgaan en het mij nooit werd verboden om met mensen van een andere afkomst te daten. Alhoewel mijn broer overduidelijk meer vrijheid had en er geen consequenties zaten aan zijn roekeloze gedrag. Voor mij en mijn zus was dit toch anders. Ik zou mijn omgeving niet omschrijven als een gezonde basis waarin je de ruimte had om jezelf op een veilige ondersteunde manier te ontplooien tot je beste zelf.

Hoe zou je je opvoeding omschrijven?

Als ontzettend verwarrend, in de zin van dat ik mij ontzettend onderdrukt voelde en het absoluut niet kon plaatsen. Het valt mij op dat er binnen de Hindoestaanse cultuur weinig vragen worden gesteld. Er worden je dingen opgelegd en verteld die je dient aan te nemen zonder er vraagtekens bij te zetten. Want je hebt niet veel terug te zeggen. Er wordt je (indirect) verteld hoe je je dient te gedragen, presenteren, kleden en moet spreken. In mijn geval was dit allemaal zonder uitleg van hoe of wat. Ik heb destijds geen kans gehad om zelf na te denken en een eigen mening te formuleren. Veel was taboe en werd niet besproken. Als het werd besproken dan werd er een lading opgelegd in de vorm van angst en schaamte. Er was geen ruimte voor behoeftes. Worden gezien, gehoord, getroost, gevalideerd, aangeraakt, ruimte om je emoties te verwerken en aandacht krijgen was taboe.

Daarnaast werd conflict nooit opgelost. Het werd altijd vermeden of  het veranderde in een extreme overweldigende situatie. En de volgende dag werd er gedaan of er niets aan de hand was of er werd op een passieve agressieve manier ermee omgegaan. De volwassenen creëren situaties en namen hier geen verantwoordelijkheid voor, jij als kind dient hier maar in mee te gaan. Ik heb mij altijd ontzettend alleen en onbegrepen gevoeld. Ik had geen manier om mezelf te uiten en ik voelde me letterlijk onzichtbaar. Geen eigen identiteit, geen stem, aan mijn lot overgelaten en zoveel onvervulde behoeftes. Ik was constant boos en gefrustreerd en er werd vanuit mijn omgeving heel negatief op deze houding van mij gereageerd. Hierdoor had ik een ontzettend laag zelfbeeld in combinatie met zelfhaat ontwikkeld.

Dit was teveel voor mij om op jonge leeftijd mee te dealen.  Ik begon me af te sluiten van mijn emoties en uit contact te treden met mezelf. Ik was helemaal leeg van binnen. Ik begon tegen alle regels in te gaan en werd gezien als een brutaal probleemkind. Wanneer mijn nani of moeder het welbekende: ‘wat zullen mensen wel niet denken’ gebruikte had ik meteen als antwoord klaar dat die mensen mij niet interesseren want ze lopen niet in mijn schoenen. Het voelde alsof ik mezelf niet kon en mocht zijn. En ik had dan ook verschillende ‘rollen’ ontwikkeld die ik speelde om geaccepteerd te worden en had maskers op om te verbergen wie ik werkelijk was. Ik hou bijvoorbeeld ontzettend van dansen en ik ben gek op mijn eigen natuurlijk krullend haar. Ik heb weleens opmerkingen gekregen van mannen op familiegelegenheden (die niet eens mijn familie zijn) uit onze gemeenschap dat ik ‘dans als een kafarnie’ of dat mijn haar ‘eruit ziet als een kafarnie’.

Welke drie levenservaringen hebben jou voornamelijk gevormd als persoon en waarom?

Mijn geluk is dat ik op een jonge leeftijd de kracht heb ontdekt van woorden. Ik hield als kind zo erg van lezen. Boeken waren de kans om in een andere wereld te treden en te ontsnappen uit mijn realiteit.

Op 8 jarige leeftijd gebeurde en dan ook twee kenmerkende dingen voor mij.

1. Ik was een keer zo boos op mijn moeder dat ik een schrift had gepakt waarin ik had geschreven ‘Als ik groot ben, ga ik weg bij deze mensen en kom ik nooit meer terug. Ik ga alles zelf doen en ik ga nooit zoals hun worden’. Ik vond een manier om mezelf te uiten.

2. Ik kreeg een laptop van mijn vader (Echt zo een hele dikke, oude, zware laptop uit de jaren 90). Hierdoor kon ik mezelf allerlei skills leren die vandaag de dag in dit digitale tijdperk ontzettend goed uitkomen en tevens was dit een creatieve uitlaatklep en een manier om informatie te verkrijgen.

Op 17 jarige leeftijd was ik al zo beschadigd en ongelukkig. De zoveelste overweldigende conflictsituatie thuis was voor mij echt de druppel om goed te kijken naar mijn omgeving en te beseffen dat als ik iets wil maken van mezelf dat ik weg zal moeten gaan. Dit was een grote angst maar ik deed het.

Wat gebeurde er na je verhuizing?

Uiteindelijk ben ik verhuisd naar een andere stad, had ik mijn eigen plek, werk en ging ik naar school. Ik had een andere omgeving en ik woonde nu ook dichter bij mijn vader in de buurt. Mijn moeder kreeg vaak commentaar van mensen dat het een schande was dat zij haar jonge ongetrouwde dochter alleen uit huis liet gaan. Ik dacht dat ik eindelijk rust had en mijn eigen leven kon leiden. Ik had het mis, want ik werd keihard geconfronteerd met de gevolgen van alle onderdrukte trauma en tegelijkertijd was ik mijn leven aan het opbouwen. Ik wist niets over financiën, administratie, verzekeringen, verantwoordelijkheden en wettelijke verplichtingen. Ik durfde mensen niet om hulp te vragen want ik wilde absoluut helemaal niemand iets verschuldigd zijn of erger nog dat het tegen me kon worden gebruikt. Ik zat vol met angst en onderdrukte emoties. Een aantal keren liep ik dan ook tegen burnouts en depressies aan. Soms vroeg ik mezelf ook af wat het nut was van mijn leven en was het gewoon echt veel te veel om mee te kunnen dealen.

Hoe ging je hiermee om?

Ik bleef sommige levenssituaties ook weer keer op keer onbewust opnieuw creëren en het voelde alsof ik geblokkeerd was en er niets beters voor mij was. Gaandeweg heb ik alles geleerd en ben ik echt een reis met mijzelf aan gegaan omdat ik ergens diep van binnen wist en voelde dat ik meer verdien en meer voor mezelf wil dan waar ik vandaan kom. Ik voelde al vanaf kleins af aan een bepaalde oerkracht die ik niet kan omschrijven maar die me altijd op de een of andere manier op de been heeft gehouden.

De reis in mezelf is echt heel zwaar geweest en heeft ontzettend veel moeite gekost. Omdat ik dus vanaf mijn 8e al mijn gevoelens op papier heb gezet heb ik onbewust mijn leven, ontwikkelingen, gedachtes en gebeurtenissen gedocumenteerd. Vandaag de dag heb ik alles nog steeds bewaard.  Ik kan dus letterlijk terug lezen hoe ik mezelf heb ontwikkeld van 8 jarig kind tot 28 jarige vrouw.

Ik heb verschillende therapieën geprobeerd om mijn  trauma’s te behandelen en kwam hierdoor al snel in conflict omdat ik werd geconfronteerd met de westerse en Hindoestaanse manier van denken. Tevens heb ik mijn ouders ook geconfronteerd en veel dingen uitgesproken. Dit was allemaal heel nieuw en ontzettend confronterend voor alle betrokkenen. Ik heb letterlijk mijn eigen weg gekozen en dit wordt niet altijd begrepen of gerespecteerd.

Vanuit dat opzicht sta ik er dan ook alleen voor. Ik  heb altijd van mijn moeder en nani gehoord: ‘zoek een man later met een auto en een baan’. Nu realiseer ik mij dat dit het minimale is en sowieso vanzelfsprekend. Ik heb zelf een auto en een baan. Waarom werd mij niet verteld dat ik een man moet KIEZEN (en niet moet zoeken) die mij respecteert, naar mij luistert en met wie ik samen kan ontwikkelen? Op zulke vragen had mijn moeder geen antwoord.

Hoe kijk je nu naar je ouders en de opvoeding?

Ik ben een hele lange tijd ontzettend boos geweest op mijn ouders en ik voelde echt veel wrok. Gaandeweg  heb ik geleerd dat mijn ouders echt oprecht hun best hebben gedaan en dat zij hun taak hebben vervuld in het voorzien van een basis die bestaat uit onderdak, kleding, voeding en educatie. Ook zij zijn vanaf jongs af aan geconfronteerd met dezelfde patronen als ik en onbewust hebben zij een deel hiervan voort gezet. Ik heb nu meer begrip voor.

Daarnaast  koester ik de goede dingen die ik van mijn ouders heb geleerd. Zo heb ik bijvoorbeeld van mijn vader geleerd hoe ik moet koken, meubels in elkaar moet zetten, dingen moet repareren, muren moet verven, hoe ik gereedschappen moet gebruiken en van mijn moeder heb ik vooral geleerd hoe ik een huishouden moet runnen, hoe ik moet netwerken, kleding naaien en hoe ik eventuele meerdere inkomstenstromen zou kunnen genereren. Mijn vader heeft altijd benadrukt dat ik zelfstandig moet zijn, de wereld moet gaan verkennen en mocht ik een huis kopen in de toekomst met een man dat ik dan moet zorgen dat mijn naam op alle papieren staat.

En binnen mijn eigen familie wordt en vloeiend Sranang Tongo, Sarnami en Nederlands gesproken. Deze talen heb ik dus allemaal ook heel goed opgepikt in mijn jeugd. Ik ben ook heel veel opgegroeid met Creoolse Surinaamse mensen waardoor ik veel affiniteit heb met de Surinaamse Creoolse cultuur maar tegelijkertijd was ik ook Hindoestaans en Rotterdams.  Natuurlijk is Rotterdam ook echt een hele multiculturele stad en is het niet te missen dat je opgroeit met mensen met allerlei etniciteiten.

Zo hoorde ik het woord ‘koelie’ voor het eerst. Hierdoor kreeg ik de indruk dat veel mensen neerkijken op onze cultuur. Ik kreeg een afkeer van mijn eigen cultuur en mensen. Ik schaamde me er zelfs voor om Hindoestaans te zijn. Ik snapte ook nooit dat mensen gingen vragen of  ik uit India kwam want zover ik wist kwam mijn familie uit Suriname en werd er thuis ook Sranang tongo gesproken maar tegelijkertijd keken we ook naar Bollywood films en had me nani de heledag Amor fm aanstaan. Ik heb nooit nagedacht over mijn cultuur en wat dit eigenlijk voor mij betekent.

Wat heb je zelf gedaan om meer te leren over je multiculturele achtergrond?

In 2015 is mijn nani overleden en dit was een hele grote klap voor mij, het voelde alsof  ik het deel in mezelf had verloren dat het meest Hindoestaans was aan mij. Toen begon ik eigenlijk te beseffen dat zowel mijn nani als adji naar ‘Holland’ zijn gekomen met de hoop op een betere toekomst en ik vroeg mezelf af of wij de kansen die zij hebben gecreëerd ook wel echt namen of dat al hun moeite verloren was gegaan. Het is namelijk een hele opoffering om jezelf te gaan settelen aan de andere kant van de wereld en een nieuw bestaan op te bouwen.

In 2016 was ik in Suriname, op de verjaardag van mijn nani en raakte ik geïnspireerd om het verhaal van mijn volk uit te zoeken. Ik begon informatie op te zoeken en kwam achter ‘the indian indenture system’ waarmee mensen destijds uit de kolonie van Brits-Indië zijn verscheept naar allerlei plekken over de hele wereld en hoe wij Hindoestanen uiteindelijk in Suriname terecht zijn gekomen. Ik heb maandenlang boeken gelezen, filmpjes gekeken en informatie opgezocht. Ik begon eindelijk te snappen en te plaatsen waar alle trauma, leed en onderdrukking vandaan kwam. Ik had een duidelijk beeld en ik werd trots op mijn volk. Trots op dingen die wij ook hebben bereikt. Wij hebben een reis gemaakt van Zuid-Azië naar Zuid-Amerika en door naar Europa en toch zijn wij nog steeds zo nauw verbonden met onze religie, mooie gewoontes en gebruiken. Ik begon meer vrede en acceptatie te voelen met wie ik ben. Ik voel me Surinaams, Hindustaans en Rotterdams. Ik ben nog steeds aan het zoeken naar manieren om al deze delen van mezelf te integreren tot een geheel.

Wat wens je de lezers de komende jaren toe?

Ik wil meegeven dat het moed kost om iets anders te doen en tegen de norm in te gaan. Ik heb nu een eigen identiteit ontwikkeld. Ik heb mezelf alles geleerd. Ik regel mijn hele leven zelf, heb mijn eigen bestaan opgebouwd en ben volledig onafhankelijk. Ik zie mijn leven als een creatief proces. Ik schrijf letterlijk mijn leven uit. Wat ik doe, wat ik voel, wat ik wens, waar ik naar verlang, mijn doelen, mijn dromen, mijn angsten. Ik onderzoek mijn eigen gedachtepatronen en schrijf letterlijk nieuwe gedachtepatronen uit die ik wil aannemen.

Dat wij heel veel dingen hebben meegekregen vanuit huis en dat het genormaliseerd is betekent niet dat het ook daadwerkelijk normaal is. Wij krijgen geen skills meegekregen om emoties te reguleren, om jezelf te kunnen troosten, voor jezelf op te komen en om te leren hoe je je behoeftes op een gezonde manier vervuld. Ik zie gewoon veel gekwetste en gebroken kinderen die vast zitten in het lichaam van volwassen mensen.

Iedereen zoekt naar heling en iedereen heeft de kracht en moed in zich om iets anders te doen. De stappen naar verantwoordelijkheid nemen voor jezelf zijn eng en confronterend maar gaan jou uiteindelijk wel tevredenheid en voldoening opleveren. Ik moest ontzettend veel ‘ontleren’ en opnieuw leren inclusief begrip en respect voor mezelf. Dit is dus waarom ik de instagram pagina mindfully_fl0w ben gestart. Ik wil mensen inspireren om zichzelf te confronteren en hun eigen gedachtenpatronen te onderzoeken. Ik wil dat mensen zichzelf vragen gaan stellen en stil gaan staan bij wat ze werkelijk voelen of denken zonder angst en schaamte. Hopelijk kan ik via deze weg mensen de tools meegeven om hun emoties te reguleren en dingen om te zetten.

Ik kan nu oprecht zeggen over mezelf dat ik een leven leef waar ik tevreden over ben. Ik voel me vervuld en geliefd. Het is nog niet 100% hoe ik het zou willen maar ik zit zeker al op 70% Ik heb een stabiele cirkel om me heen opgebouwd met ondersteuning, liefde en respect. De mensen om mij heen zien mij voor wie ik echt ben en hebben ruimte voor mij. De mensen om mij heen behandelen mij naar mijn waarde en alles wat minder is dan dat accepteer ik gewoon niet. Tevens heb ik nu meer ruimte voor mijn passie van reizen. Ik voel me veilig en ik heb alle ruimte om te groeien. Ik denk dat iedereen naar heling zoekt en op deze manier wil ik dit weer voort zetten zodat een ander er misschien iets aan heeft.

Iedereen verdient het om met liefde en respect te worden behandeld.

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Gendergelijkheid is een strijd van ons allen

Wie heeft haar uit de keuken gelaten?” – “Moet ze niet in de keuken staan of iets gaan schoonmaken ofzo” – “Ga je met iets nuttigs bezighouden, zoals de afwas.”

Dit is een greep uit de reacties die ik zag staan onder het artikel over een gendervrij kaartspel dat onlangs is ontworpen. De andere reacties waren overigens ook niet bijster positief. Men vindt het aanpassen van zoiets simpels als een kaartspel blijkbaar overdreven en ziet het als voorbeeld van ‘doorgeslagen feminisme’. Waarom zo een ophef over het weghalen van de hiërarchische indeling met betrekking tot de koning en koningin oftewel heer en vrouw? Het is toch maar een kaartspel? Of realiseert men zich dat deze subtiele verandering een stap in de richting van gendergelijkheid is.

Deze verandering afdoen als iets onbenulligs, zie ik als bagatelliseren. Juist die weerstand wekt bij mij de indruk dat niet iedereen voorstander van gendergelijkheid is of beseft welke impact gender(on)gelijkheid kan hebben op de ontwikkeling van een meisje, vrouw, gezin, land en de wereld. De reacties die mij het meest verbazen en teleurstellen zijn die van de vrouwen. Je kunt dergelijke veranderingen en de vrijheid die je nu hebt (zeker als vrouw) beter op waarde schatten, vind ik, als je kennis hebt van de strikte rolverdeling die vroeger tussen mannen en vrouwen bestond, een rolverdeling die overigens nog sterk van invloed is op hoe onze samenleving is vormgegeven. Zowel vanuit de studie als uit nieuwsgierigheid ben ik me verder gaan verdiepen in de rolverdeling van mannen en vrouwen. 

Alles wat wij vandaag de dag als vrouw kunnen, lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet. Onze samenleving is in een vroeg stadium vormgegeven vanuit het patriarchale gedachtegoed. Jij en ik vinden het de normaalste zaak van de wereld dat wij als vrouw (getrouwd of ongetrouwd) kunnen werken, naar de pinautomaat lopen en geld van onze rekening afhalen om deze te spenderen zoals wij dat willen. Dat was in het verleden wel even anders voor vrouwen. Een vrouw die in Nederland verandering in deze situatie heeft gebracht, is politica Corry Tendeloo. Vrouwen in dienst van de overheid werden de dag nadat zij trouwden ‘eervol’ ontslagen met als doel om zich te focussen op het stichten van een gezin. Met de Motie-Tendeloo heeft zij ervoor gezorgd dat het arbeidsverbod voor getrouwde ambtenaressen werd afgeschaft in 1955. Ook pleitte Corry Tendeloo voor afschaffing van de wet handelingsonbekwaamheid welke een vrouw onder het wettelijk gezag van haar echtgenoot plaatste; zij konden geen bankrekening openen, verzekering afsluiten of zelfstandig besluiten een arbeidscontract te tekenen. Het loon diende overigens bij de echtgenoot ingeleverd te worden. In juni 1956 is deze wet eindelijk afgeschaft. Toch heeft het even geduurd voor verandering merkbaar was. Ik begrijp dat verandering in de praktijk even op zich laat wachten en dat niet iedereen stond te springen. Als de vrouw ruimte wint aan autonomie, dan betekent het dat er tegelijkertijd een partij is die aan zeggenschap over de vrouw moet inleveren. Er zijn maar liefst drie feministische golven nodig geweest om de vrijheid te krijgen die wij nu hebben.

Met de komst van COVID-19 dreigen we terug te vallen in de traditionele rolverdeling; vrouwen zorgen voor de kinderen en het huishouden en mannen zijn de kostwinner van het gezin, terwijl ze beiden een carrière kunnen hebben. Waar komt deze verdeling vandaan? De social role theory stelt dat fysieke eigenschappen de causale factoren zijn bij de ontwikkeling van de huidige rolverdeling voor mannen en vrouwen (Eagly, 2000). Van vrouwen wordt verwacht dat zij behulpzaam, sympathiek en gevoelig zijn, ook wel communal eigenschappen genoemd. Tegenovergesteld hieraan zijn agentic eigenschappen, zoals assertiviteit, zelfverzekerd, competitief. Dit zijn eigenschappen toegekend aan mannen. Helaas worden stereotype kenmerken die bij de man horen, maatschappelijk hoger gewaardeerd dan de kenmerken die als vrouwelijk worden bestempeld, waardoor vrouwen het onderspit delven (Atria, 2019). Dit betekent niet dat mannen superieur zijn, maar dat we nog steeds leven met ideeën van een voornamelijk mannelijk gedomineerde samenleving. Mannen en vrouwen zijn dan niet hetzelfde, maar we kunnen wel degelijk gelijkwaardig zijn.

En toch is er anno 2021 nog steeds geen volwaardige gendergelijkheid bereikt. Niet iedereen voelt zich geroepen om een rol te spelen in de strijd voor gendergelijkheid. Anders waren drie feministische golven voldoende geweest en had de Verenigde Naties dit niet als doel hoeven stellen voor 2030. Er bestaat nog steeds een verschil in opvoeding tussen jongens en meisjes en tussen mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt of het verdelen van huishoudelijke taken. Indien de cultuur waarbinnen iemand leeft conservatief is, zijn deze verschillen tussen man en vrouw nog groter, en worden vrouwen beperkt in hun sociale, emotionele, academische en professionele ontwikkeling. Vrouwen moeten dezelfde kansen krijgen als mannen en dat gaat simpelweg niet als vrouwen vanaf geboorte al bepaalde kansen worden ontnomen. Bewust en onbewust doen we allemaal aan genderstereotypering. Het wordt daarom tijd om ons hier bewust van te worden en hier actief verandering in te brengen door bijvoorbeeld de vrouwen in onze omgeving te stimuleren en te herinneren aan het feit dat ook zij het recht hebben hun purpose in life te vinden.

In het leven vervullen we meerdere rollen. Naast mijn rol als kleindochter, dochter, zus, tante, nicht etc. ben ik in de eerste plaats een vrouw. Een vrouw die andere vrouwen graag ziet shinen. De reden dat ik besloten heb om te schrijven voor Hivan Community, is dan ook omdat ik het belangrijk vind dat vrouwen werken aan hun persoonlijke ontwikkeling, voor zichzelf durven te kiezen en voor zichzelf opkomen, maar bovenal om het talent en de potentie die zij hebben volledig te benutten. Een ontwikkelde vrouw draagt bij aan de ontwikkeling van haar omgeving. Mijn oproep aan jou, intelligente, hardwerkende en talentvolle lezer: De wereld ligt aan je voeten. Het enige wat je hoeft te doen, is je dit realiseren. Doe mij en jezelf een plezier, investeer in je persoonlijke groei; schrijf 3 doelen of dromen op die jij als vrouw hebt (lees: niet als echtgenote, moeder, schoondochter, kleindochter, dochter of zus etc.) en werk eraan om ze dit jaar te realiseren. Laat het iets zijn dat je doet voor jezelf! Ik sluit graag af met deze prachtige quote van Maya Angelou: “Every time a woman stands up for herself, without knowing it, possibly without claiming it, she stands up for all women.”

Geschreven door Ashna Kanhai

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Algemeen commissielid SOHAM: SHIVANI RAGHOENATH

Kun je jezelf voorstellen?

Hi all! Mijn naam is Shivani Raghoenath, 24 jaar, woonachtig in Den Haag en geboren in Voorburg. Dagelijks houd ik mij vooral bezig met de vrouwenemancipatie en werk ik voor de gemeente Den Haag, als casusregisseur. Naast dat ik de emancipatie van vrouwen stimuleer, ondersteun en begeleid ik gezinnen bij huiselijk geweld en kindermishandeling. Dit met als doel dat ik vrouwen weerbaar wil maken door negatieve gedachten te uiten zonder dat zij hierover geen schuldgevoel krijgen, in de stress raken, of in een angstige spiraal terechtkomen. Dagelijks is dit mijn motto en ga ik preventief te werk. Dit door maatwerk te bieden.

Uit wat voor familie kom je en hoe zou je je opvoeding beschrijven?

Ik kom uit een hecht, warm, verbonden en traditioneel gezin, waarin de Hindoestaanse normen en waarden centraal staan. Tijdens mijn kinderjaren werd dit door mijn ouders strikt genomen, naarmate mijn broertje en ik gebloeid zijn tot volwaardige volwassen personen, hebben wij de vrijheid gekregen om onze eigen pad te bewandelen en dromen achterna te gaan.

Met een vertaalslag naar mijn opvoeding, valt het mij op dat een onderscheid wordt gemaakt tussen de vrouw en man. Zo krijgen vrouwen minder zeggenschap, worden zij beperkt in hun vrijheden en keuzemogelijkheden. Door als vrouw gebalanceerd te hebben met de Nederlandse en Hindoestaanse normen en waarden en bewust stil te hebben gestaan bij onze vrouwelijke beperkingen, heb ik mezelf uit deze negatieve spiraal gehaald. Als vrouw, ervaar ik dit niet als een rationele gedachte dat evenredig staat met de werkelijkheid: Als een vrouw namelijk beperkt wordt in haar vrijheden en keuzemogelijkheden, hoe kan zij dan haar dromen achternagaan.

Gebruikmakend van mijn eigen citaat, wil ik enkele ervaringen met jullie delen die mij als vrouw hebben gevormd:

– Als jij, als vrouw, het over een bepaalde zaak niet eens bent, of iets wordt jou door een ander opgelegd dat je niet prettig hebt ervaren, laat dit weten door voor jezelf op te komen. Laat je stem, als vrouw, horen. Vrouwen horen gewaardeerd, gezien en gehoord te worden.

– Laat je niet misleiden door de opmerkingen en verwachtingen van naasten, of familieleden. Doe waar jij, als vrouw, gelukkig van wordt en zet dit door. Jouw geluk ligt in je eigen handen en maak hierin verstandige keuzes. 

Kortom, mijn boodschap die ik aan jullie vrouwen wil meegeven is dat jij je eigen geluk bovenaan hoort te stellen, niet van een ander, stel jezelf voorop, laat je niet wegcijferen, laat jouw stem horen!

Je bent algemeen commissielid bij SOHAM. Kun je hier wat meer over vertellen?

Ik houd mij op deze manier ook bezig met de Hindoestaanse identiteit en cultuur. Hierin staat het verhaal van de Dharma en Hindoestaanse cultuur centraal. Onze cultuur is aan het vervagen en met behulp van sociaal maatschappelijke activiteiten en het creëren van bewustwording, probeer ik dit maatschappelijk vraagstuk met mijn team te bespreken. Op basis van gespreksvoering, is hieruit een prachtig doel ontstaan: hoe maatschappelijke taboes besproken en doorbroken worden. Uiteraard leg ik mijn focus hierbij op de kwetsbare positionering van onze vrouwen. Dit ter bevordering van hun vrouwelijke emancipatie.

Bovendien spreek ik uit ervaring dat binnen onze gemeenschap de focus te veel op een ander wordt gelegd, met name de persoon met de behaalde successen, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen het ik en de persoon met de behaalde successen. Met behulp van deze gedachtegang, wordt onderling een haat-nijd relatie tot stand gebracht, terwijl dit aspect in een positief daglicht gezet kan worden: dat men streeft voor zijn of haar eigen succes.

Gebaseerd op bovengenoemde ervaring en als lid van SOHAM, moeten wij niet vergeten, waar onze oorspronkelijke identiteit vandaan komt. Onze Hindoestaanse cultuur heeft prachtige tradities, verschillende soorten gerechten en bezigheden. Laten wij dit vooral niet vergeten, in plaats van de negatieve elementen steeds te uiten en naar voren te brengen.

Zou je het anderen aanraden om een bestuursfunctie te bekleden? Waarom wel/niet?

Als persoon raad ik anderen aan om een bestuursfunctie te bekleden, vooral de vrouw. Het stigma van de vrouw wordt steeds bevooroordeeld betreft het feit dat zij niet voldoende capaciteiten tot haar beschikking heeft om de top bereikt te hebben, wegens het aangaan van moederschap en zorgdragen voor de kinderen. Dit blijkt een irrationele gedachte te zijn, waarbij ik achter mijn standpunt blijf staan dat niets zomaar komt aanwaaien: de vrouw werkt even hard, als de man, waarbij zij opkomt voor belangen en rechten. En dit blijft een prachtig voorbeeld, waarbij de vrouw zichzelf gepositioneerd heeft naar de top.

Geschreven door Shivani Raghoenath

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Van angst naar moed

Vandaag luisterde ik naar de podcast van Peter R. de Vries op BNR. Hij citeerde een van mijn lievelingsuitspraken: “It takes nothing to join the crowd, it takes everything to stand alone.” van Hans F. Hansen. En het is juist deze quote die ik wil aanhalen, als ik het gevoel krijg dat een groepsdruk op negatieve wijze invloed heeft op het leven van het individu.

Ook ik kijk sinds kleins af aan op tegen mensen met een rechte rug die durven in te gaan tegen de stroom. Waarschijnlijk omdat ik voornamelijk omringd was met mensen die stil bleven na het waarnemen van onrecht of weg keken als er sprake was van ongelijkheid. Waarom? Daar ben ik nu pas achter. Omdat ze bang waren. En deze angst was de bron van al hun beslissingen en keuzes, voor zichzelf en voor de ander.

Via Instagram kwam ik in contact met een vrouw die aangaf dat het haar opviel dat angst de grootste raadgever is in de Hindoestaanse gemeenschap. Dit zorgt voor veel ellende. Zij heeft mij geïnspireerd om dit stuk te schrijven. De columns van dit platform hebben mij geleerd dat veel onverwerkte trauma’s van generatie op generatie zijn doorgegeven. Angst en trauma’s zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Het taboe rondom psychische hulp, de sociale druk om het perfecte plaatje te presenteren en jezelf niet kwetsbaar op te stellen om de eer hoog te houden en de onderontwikkelde communicatie vaardigheden houden deze trauma’s vervolgens in stand. Lees: houden een level vol angst in stand. Het wordt ons met de paplepel ingegoten om bang te zijn. Bang voor autoriteit, bang voor het onbekende, bang voor “wat anderen zullen zeggen”. Angst wordt op deze manier meegegeven via de opvoeding, en kan leiden tot overbezorgde ouders, een controlerende familie en het wegnemen van de autonomie van de persoon. Een leven leiden vanuit angst met een vaste set aan regels is beperkend voor je vrijheid.

En dit brengt mij weer terug bij de podcast van Peter R. de Vries, waarin hij refereerde naar de volgende quote: “The only thing necessary for the triumph of evil is for good men to do nothing.”― Edmund Burke. Je leven laten beheersen door angst zorgt niet alleen voor beperkingen en gevangenschap in je eigen leven, maar ook die van anderen. Met z’n allen observeren we gebeurtenissen in onze omgeving rondom ongelijke opvoeding tussen jongens en meisjes, racisme, seksueel misbruik in de doofpot stoppen en onderdrukking van vrouwen in een groep of gemeenschap. Maar niet iedereen spreekt zich hierover uit. Angst leidt namelijk tot vermijding. Deze gebeurtenissen zullen niet veranderen zolang goede mensen zich laten leiden door angst. Angst zorgt voor passiviteit en als we gezamenlijk willen veranderen naar beter moeten we elkaar leren om angsten te overwinnen.

Wees moedig.

Geschreven door Raksha V. Bharos


CHÉRÉNEFFE FLEUR over carrière keuzes

Kun je jezelf voorstellen?

Chéréneffe Fleur, 25 jaar, van gemixte afkomst (moeder volbloed Hindoestaans, vader gemengd met vele afkomsten (Creools, Hindoestaans, Frans, Duits etc.). Geboren in Amsterdam en op dit moment woonachtig in Rotterdam.

Waar droomde je van als klein meisje?

Als klein meisje ben ik altijd al een dromer geweest. Ik wilde elke dag wat anders. Het ene moment politieagent en op het andere moment advocaat, dan danser, actrice, presentatrice, chirurg noem maar op. Maar hetgeen waar mijn hart sneller van gaat kloppen is toch wel een allround talent in de entertainment industrie.

Uit wat voor familie kom je?

Ik kom uit een hele warme en liefdevolle familie. Familie is dan ook alles voor mij. Mijn ouders zijn op jonge leeftijd uit elkaar gegaan, waardoor ik voornamelijk met mijn moeder (Hindoestaanse) familie ben opgegroeid. Onze familie is super hecht en we spreken elkaar dan ook dagelijks, en sommige zie ik zelfs dagelijks.

Hoe zou je je opvoeding beschrijven?

Ik heb een zeer vrije opvoeding gehad. Eerlijkheid stond altijd op nummer 1. Bij ons in de familie word je niet alleen door je ouders opgevoed, maar door je hele familie. Je krijgt dus best een brede opvoeding. Maar heel open en vrij, maar wel met de normen en waarden die zij van huis hebben meegekregen, alleen beetje “aangepast” naar de tijd van nu.

Hoe ziet een typische week er bij jou uit?

Mijn week is nooit hetzelfde, alhoewel ik wel van routines hou. Ik doe heel graag alleen wat ik leuk vind. Iets wat niet altijd kan (en waardoor ik soms ook een beetje in de problemen kom). Maar ik ben wel echt dankbaar voor mijn positie op dit moment. Ik ben zojuist afgestudeerd en ik heb tijdens de corona periode grote stappen kunnen maken in mijn carrière. Ik combineerde mijn studentenleven met mijn freelance klussen en het interviewen van mensen uit Bollywood. Iets waar ik super trots op ben!

Welke drie ervaringen zijn belangrijk geweest bij de vorming van jouw karakter en leven?

Het zijn er zoveel. Ik denk zowel de moeilijke- als de ‘pinch-me’ momenten. Ik ben van mening dat de afgelopen 25 jaar and counting mijn karakter en leven hebben gevormd, en dat het een levenslange ontwikkeling zal zijn.

Wat heb je tot nu toe gedaan op carrière gebied? (studie, opdrachten, projecten, verkiezingen)

Ik heb meerdere opleidingen gedaan en alles ook afgerond. In februari 2021 zal ik mijn Communicatie opleiding ook afronden. Ik heb mijn afstuderen al goed afgerond, dus ben zo goed als done.

Wat betreft verkiezingen, heb ik meegedaan aan: Miss Divali, Miss India The Netherlands en Miss India Holland. De eerste twee missverkiezingen geen titels bemachtigd maar bij Miss India Holland wel. Het waren zeer interessante momenten in mijn leven, maar ik durf wel te zeggen dat wat ik tot nu toe heb bereikt niet door mijn deelname komt. Ik hoopte toen der tijd natuurlijk dat het mij verder zou helpen in mijn carrière, maar als ik nu terugkijk, ben ik super trots op mezelf vanwege de dingen die ik op eigen houtje heb kunnen bereiken.

Ik had op vrij jonge leeftijd al een goede baan, van marketing manager tot influencer recruiter. Super leerzaam, maar niet uitdagend genoeg. Ik denk dat ik vanaf 2015 Instagram klusjes deed, maar ik was officieel in 2017 voor mezelf begonnen. Sinds 2017 heb ik een online platform genaamd FMLLE. Het heeft 2+ jaar geduurd voordat ik wist wat ik met dit platform wilde. Zowel mijn team als ik proberen dagelijks uit te zoeken hoe we het kunnen verbeteren. Maar het interviewen van Bollywood celebs geeft me iedere dag wel een OMG moment. Ik heb er namelijk voor langere periode naartoe gewerkt.

Ik heb altijd voor mezelf willen werken en ik maak sinds mijn 16e online content. FMLLE is een online platform dat ik in 2017 startte als een entertainment magazine, wat nu is uitgegroeid naar een online platform voor Desi’s. FMLLE staat voor femelle. Het was eerst de bedoeling dat FMLLE een online platform zou worden voor “alleen” vrouwen, maar daar willen we ons niet tot beperken. Maar de naam blijft wel pakkend en zal ik ook niet veranderen. You never change your kids name, right? 🙂

Wat is je grootste uitdaging geweest betreft je carrière? En hoe ben je hiermee om gegaan?

Tot de dag van vandaag vind ik het soms moeilijk dat er geen “blueprint” is die ik kan volgen. Als dat het geval was, had ik veel gemakkelijker en sneller dingen in mijn carrière kunnen bereiken. Maar ik ben mij er wel van bewust, dat ik de weg naar “succes” dan niet had gewaardeerd als nu. Iedere obstakel, iedere overwinning, die behoort tot mijn carrière. De aanhouder wint, so keep on pushing!

Voor mijn gevoel ben je een soort creatieve alleskunner. Wat drijft jou?

Super bedankt voor je compliment! In het verleden zag ik dat vaak als een zwakte, omdat ik het gevoel had dat ik mij nooit op 1 ding kon focussen en daardoor nooit mijn volledige 100% aan iets kon toewijden. Maar met tijd, ervaring en heel veel TedTalks/interviews ben ik gaan inzien dat het juist goed is als je 1001 dingen uitprobeert, zodat je erachter komt waar je passie en skills liggen. You never know, until you try type of thing. Hetgeen wat mij drijft is dat ik mezelf nooit wil afvragen “Wat als?”. Ik ben mij ervan bewust dat ik erg gezegend ben met het leven wat ik leef en de mogelijkheden die mij worden aangeboden en ik zou dat nooit voor granted willen nemen. Dus het besef dat ik tot niks entitled ben en ik alles kan worden als ik er maar hard voor werk is hetgeen wat mij drijft.

Wat kunnen wij de komende 5 jaar van jou verwachten?

Ik geloof erg in “speak out your biggest dreams”, maar dat doe ik meestal alleen tegen mezelf of een kleine groep vrienden. Het liefst deel ik zulke dingen met heel de wereld, maar in de afgelopen jaren heb ik geleerd dat het beter is ‘to work in silence, and let the work be the noise’. Wat ik wel kan zeggen is dat dit pas het begin is.. en dat wanneer het zover is, ik het heel graag met jullie deel! ❤

Hoe zou jij de Hindoestaanse cultuur beschrijven?

Ik geloof dat het per individu verschilt. Een ieder interpreteert namelijk de Hindoestaanse cultuur op zijn/haar eigen manier. Als ik kijk naar mijn eigen kring, dan zou ik de Hindoestaanse cultuur beschrijven als een cultuur waar een ieder open staat om taboes te doorbreken, een cultuur waar normen en waarden een groot in rol in ons leven speelt, maar waar er ook gelijk ruimte en respect is voor anderen.

Ik vind persoonlijk wel dat er in de Hindoestaanse cultuur veel meer besef moet komen voor de racistische uitspraken die er worden gemaakt en heel awkward worden weggelachen. Wij zijn NIET de “model minority” en we zouden ons nooit beter dan anderen moeten voelen. Het is dan ook belangrijk om deze moeilijke gesprekken te voeren en hier verandering in te brengen. Ik denk dat de laatste twee generaties zich hier bewust van zijn. Het is onze plicht om onze ouderen dit te laten te beseffen en de jongeren onder ons een goed voorbeeld te geven.

Welke drie taboes kunnen belemmerend zijn voor de Hindoestaanse vrouwen?

Ik heb enkele maanden geleden een focusgroep gehouden met een groep Hindoestaanse vrouwen. Merendeels omdat ik mij besef dat ik niet voor elke Hindoestaanse Millennial kan spreken. Mijn gevoelens waren na het gesprek erg dubbel. Ik was nieuwsgierig naar meer, ik was boos, ik was trots; alle emoties in één. Ik ben persoonlijk heel vrij opgevoed maar enkele problematische situaties die ter sprake kwamen waren:

1. De rol die sommige schoonouders nemen in het leven van hun kind en partner. Ik sprak een jonge dame die vertelde dat ze van haar schoonmoeder niet te modern gekleed mag zijn, een tandje lager mag zingen en dat het zorgen voor haar zoon nummer 1 prioriteit moet zijn. In welk jaartal leven we? Like seriously..

2. Dat een Hindoestaanse vrouw alleen thuis mag komen met een Hindoestaan of een Nederlander (ALS HIJ RIJK IS). Ik begrijp echt niet dat er in 2020 families nog denken dat ze het “recht” hebben om te bepalen met wie een ander thuis mag komen.

3. SEKS! Ja je leest het goed! Enkele maanden geleden heb ik een podcast aflevering gepubliceerd genaamd “Alles wat je moet weten over seks, orgasmes en seks speeltjes”. De focus van deze aflevering lag niet op het hebben van seks, maar meer op hoe je als vrouw jezelf kan ontdekken en eventueel je relatie. Enkele reacties die ik hierop kreeg waren: “Ze weet veel van seks, maar volgens mij is dat ook het enige waar ze veel vanaf weet”, “Waar gaat dit over, schaam je” “Kijk waar Hindoestaanse wijven over praten en ze doen heel normaal erover vandaar dat jullie single zijn”. “Jullie zijn geen dames maar abnormale wijven”. “Schande”. Deze reacties heb ik op social media gedeeld en mijn DM ontplofte met positieve berichten van zowel mannen en vrouwen (van Hindoestaanse afkomst) die juist blij waren met de aflevering. Ze kwamen achter dingen wat ze niet wisten en kregen het gevoel dat zij niet de enige waren met dat soort vragen.

4. Ik wil graag nog een taboe delen en dat is seksueel misbruik in eigen kringen. Het pijnigt me om te zien dat zelfs Hindoestaanse families die zo modern en goed ontwikkeld zijn seksueel misbruik nog steeds onder het tapijt vegen. Het zijn vaak de mensen die zich wel vocaal uitspreken als ze zulke traumatische gebeurtenissen in het nieuws horen, maar wanneer het in eigen kringen gebeurt doen alsof hun neus bloedt.

Verschillende nieuwsartikelen geven aan dat Hindoestaanse vrouwen in Nederland (en Suriname) koplopers zijn op het gebied van zelfmoordpogingen. Wat zijn volgens jou de redenen hiervoor? En hoe denk je dat wij elkaar kunnen helpen?

Ik vind het moeilijk om hier antwoord op te geven. Ik denk dat het merendeels komt door het feit dat er nooit echt wordt geluisterd. Als je als mens (ik denk niet dat alleen voor vrouwen geldt) met veel moeite de kracht hebt gevonden om je pijn met je familie/vrienden te delen en je op dat moment wordt gezegd dat je overdrijft, dat je even moet doorbijten, of dat het bij het leven hoort dat je in de toekomst je gevoelens/pijn niet meer zult delen. Als je deze gevoelens dan blijft opkroppen dan is je enige vriend en vijand jezelf.

Ik geloof dan ook sterk dat EEN IEDER een psycholoog moet hebben. Hoe je de tijd neemt om aan je fysieke gezondheid te werken, is het belangrijk dat je ook zoveel tijd spendeert aan je mentale gezondheid. Je zult misschien niet gelijk de juiste psycholoog match vinden, maar neem het van mij aan dat wanneer je echt opzoek gaat naar hulp je echt wel iemand gaat vinden die perfect bij je past. Ik ben een voorstander van regelmatig met een psycholoog praten, ook als het goed gaat! Als vriend(in) kan je jouw vrienden maar in zoverre helpen. Ik adviseer mijn vrienden/familie om met een professional te praten. In het begin keken ze me raar aan. Maar doordat ik mijn verhaal heb gedeeld voelden ze zich meer op hun gemak en praten wij er regelmatig over. Je bent niet ziek/gestoord als je hulp zoekt, you are just being your own best friend!


#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

#Plottwist: Prof. Dr. Ruben Gowricharn

Na mijn artikel voor Hindorama ontving ik een hartelijke mail van Prof. Dr. Ruben Gowricharn. Dit was snel een match voor dit platform, aangezien ik toevallig opzoek was naar een deskundige die zich heeft verdiept in de geschiedenis en verschuivingen van de Indiase diaspora. Het afgelopen jaar hebben wij op dit platform vooral gekeken naar wat er momenteel leeft. Met behulp van storytelling zijn verhalen en persoonlijke observaties gedeeld. Het is tijd om een extra dimensie toe te voegen vanuit de wetenschap en de geschiedenis onder de loep te nemen. Om verandering op positieve wijze te faciliteren moeten we soms terug naar het begin – om te begrijpen waar sommige denkwijzen, gedragingen, normen en waarden vandaan komen. Ik heb Prof. Gowricharn gevraagd om kort iets te vertellen over verschillende onderwerpen als: ‘identiteitscrisis’, het ontstaan en doorbreken van taboes, zijn beeld van de Hindoestaanse cultuur en zijn gedachte omtrent ‘wat zullen andere mensen zeggen?’. Vragen en observaties gekoppeld aan deze onderwerpen kwamen het vaakst terug op hivancommunity in het jaar 2020.

Hivancommunity is een laagdrempelig platform voor vrouwen die zich beklemd voelen in eigen cultuur. De content dient derhalve toegankelijk te zijn voor een ieder, ongeacht opleidingsniveau. Ik dank Prof. Dr. Ruben Gowricharn dan ook voor zijn proactieve houding en welwillendheid om een bijdrage te leveren aan hivancommunity. Prof. Gowricharn heeft op de juiste wijze de vertaalslag weten te maken van wetenschappelijke inzichten, gelezen theorieën en eigen observaties naar bruikbare input voor de doelstellingen van dit platform. Om de tekst niet te lang te maken is verwezen naar links die delen van verdere informatie bevatten.

Lees hieronder het interview met Prof. Dr. Ruben Gowricharn



Kunt u zich voorstellen?

Mijn naam is Ruben Gowricharn. Ik ben geboren en getogen in Paramaribo, ben op latere leeftijd sociologie en economie gaan studeren. De opleidingen voltooide ik met een promotie aan de Universiteit van Utrecht. Mijn hobby’s zijn werken, films kijken, uit eten gaan en fitnessen. Als je van je hobby’s je werk kunt maken en veel thuis kan werken, dan is dat leuk, maar de keerzijde is dat je niet weet wanneer je moet ophouden.

Kunt u ons meer vertellen over uw loopbaan en vakgebieden?

Dit is lastig weer te geven omdat het zo verscheiden is. Om enkele highlights te geven (en voor meer informatie verwijs ik naar de links onder deze tekst): ik heb verschillende functies vervuld waaronder die van ambtelijk onderzoeker bij de gemeente Rotterdam, enkele functies aan universiteiten en drie leerstoelen. De laatste leerstoel was aan de Vrije Universiteit met als leergebied Indiase Diaspora Studies. Daarnaast was ik in de jaren tachtig tot en met het eerste decennium van deze eeuw actief in het Nederlandse publieke debat over de multiculturele samenleving. Die activiteit heb ik destijds verminderd omdat ik mij toelegde op het versterken van het intellectueel kader van allochtone gemeenschappen. Dat deed ik door werkende academici op te leiden tot de academische promotie.

In de loop van de jaren heb ik mij met uiteenlopende kwesties bezig gehouden waardoor m’n expertise geen coherent geheel vertoont. Je kan de volgende grote blokken onderscheiden: integratie en sociale uitsluiting van minderheden in Caraïbische en Westerse samenlevingen; geschiedenis van en sociale ontwikkelingen in de Hindostaanse gemeenschap; de opname van etnische groepen in een democratie; de Nederlandse cultuur en mentaliteit; verschuivingen in de Indiase diaspora; economische ontwikkeling van Suriname. Over al deze kwesties heb ik diverse publicaties – de meeste in het Engels en enkele in het Nederlands – uitgebracht.

Volgend jaar hoop ik m’n twintigste promotie te voltooien. Onder deze promovendi bevinden zich vijf Hindostaanse vrouwen. Daar ben ik trots op omdat de universiteit van Suriname – om haar als maatstaaf te nemen – nog geen vijf Hindostaanse vrouwen heeft weten te promoveren. Helaas is het mij,  ondanks grote inspanning, niet gelukt om Hindostaanse mannen te promoveren. Waar dat aan heeft gelegen, weet ik niet. Waarschijnlijk zijn Hindostaanse vrouwen van de huidige generatie ambitieuzer en gedisciplineerder om een promotietraject af te maken.

Vorig jaar (2019) heb ik een roman uitgebracht De Prijs van Geluk waarin een Hindostaanse vrouw de belangrijkste personage is. Het is een verhaal waarin de keerzijde van succesvolle integratie in Nederland aan de orde wordt gesteld, een prijs die vooral moeders betalen. Het thema is taboe in de discussie over integratie en daardoor niet gedefinieerd of besproken in het publieke debat. Ik kon dit verhaal over de prijs van integratie niet in wetenschappelijke termen vertellen. Daarom heb ik het verschijnsel in de vorm van een roman proberen te verwoorden. Daarnaast biedt De Prijs van Geluk een inkijk in het grootstedelijk leven van Hindostanen in Nederland.

Gemeenschap & cultuur

Hoe zou u de Hindostaanse gemeenschap beschrijven? En kunt u meer vertellen over de sociale cohesie (samenhang) in deze gemeenschap?

Sinds m’n studententijd hou ik mij bezig met Suriname en Hindostanen. Al vrij vroeg was ik van mening dat de Hindostaanse gemeenschap vanaf haar ontstaan intern gefragmenteerd is. Dat had niet alleen te maken met verschillen in godsdiensten (Hindoes, moslims, christenen, heidenen en allerlei stromingen daarbinnen), maar ook met verschillen in regionale afkomst en familieculturen. De Hindostaanse cohesie wordt sterk overdreven: er zijn weinig zaken waarvoor wij als groep in actie komen. Het meest worden wij begeesterd door feesten en het bezoeken van shows, liefst van Bollywoodsterren. De bestaande cohesie zal de komende tijd misschien niet afnemen, maar wel pluriformer (veelvormig) worden onder invloed van de creolisering in Suriname, assimilatie in Nederland en etnisering onder invloed van de Indiase cultuur via Bollywood, internet en diasporatoerisme.

Hoe zou u de Hindostaanse cultuur omschrijven? Wat valt u op als lid van deze cultuur en wat valt u op vanuit de literatuur?

De Hindostaanse cultuur is zeer pluriform, zoals gezegd vertoont het weinig gemeenschappelijkheid waardoor het niet met één woord is te duiden. Misschien komt ‘familiecultuur’ het meest in de buurt. Dat valt het meest op in de literatuur. Maar in de praktijk zie je de familie veranderen. Dit jaar heb ik een boek uitgebracht over Hindostaanse boeren – Miskend Verleden – waarin ik een nieuw perspectief ontwikkel op de geschiedenis van Hindostanen (voor enkele besprekingen zie Starnieuws.com en Hindorama). Wat mij tijdens het schrijven opviel is dat het Hindostaans gezin steeds andere vormen aannam: de omvang werd kleiner, we gingen steeds verder van elkaar wonen, de omgangsfrequentie werd minder en de opvattingen over de goede leven ging ook steeds vaker van elkaar verschillen. Als gemeenschap hebben we traditionele en conservatieve elementen alsook westerse en individualistische opvattingen van het leven. Dat maakt het lastig om te spreken van dé Hindostanen of dé Hindostaanse cultuur.

Wat opvalt bij Hindostanen – en mij vaak ergert – is het gebrek aan maatschappelijke betrokkenheid: armoedebestrijding, hulp bieden aan naasten, aan de gemeenschap en andere etnische groepen, religieuze tolerantie, solidariteit, communicatie (zowel binnen gezinnen als in de gemeenschap) – deze en soortgelijke zaken die een gemeenschap veerkrachtig maken vind ik onvoldoende aanwezig bij Hindostanen. Natuurlijk is dit generaliserend gesteld, maar ik weergeef het beeld van Hindostanen zoals ik dat in de loop van de afgelopen decennia heb opgebouwd.

Identiteitsvraagstuk

Identiteitsontwikkeling een van de pijlers van hivancommunity. Wat betekent ‘identiteit’ en kunt u verklaren waarom veel (jonge) hivancommunity lezers aangeven te verkeren in een bepaalde ‘identiteitscrisis’?

Jonge mensen hebben het vaak over een identiteitscrisis. Maar dit moet niet overdreven worden, het is een normaal verschijnsel in het leven en geldt dus ook voor oudere mensen. Dat is op individueel als op groepsniveau het geval. Soms wordt de crisis versneld door contact met andere culturele groepen, maar nog vaker hangt het samen met nieuwe fasen in het leven: trouwen, scheiden, kinderen krijgen, ouder worden, een baan aannemen, gepensioneerd raken enzovoorts. We hobbelen van ‘crisis’ naar ‘crisis’. Dit zijn momenten waarop we gedwongen worden ons zelfbeeld te herzien. En dat is goed ook, want door deze periodieke veranderingen ontwikkelen wij ons als individu, als generatie en als gemeenschap. Ik benadruk dat de identiteitscrisis niet iets typisch is van jonge mensen. In alle groepen zien we dat haast elke generatie een eigen culturele identiteit ontwikkeld.

‘Wat zullen andere mensen zeggen?’

Terugkijkend is ‘Wat zullen andere mensen zeggen’ het vaakst aangekaart door leden en volgers van hivancommunity. Waar komt dit volgens u vandaan en waarom hebben lezers hier veel last van?

Dit is niet alleen een zorg in de Hindostaanse gemeenschap, het komt in alle gemeenschappen voor. Bedenk dat je niet los van een gemeenschap staat, je bent onderdeel van een groep en moet je tot die groep verhouden. Het is niet iets typisch Hindostaans. Maar er is wel een verschil met bijvoorbeeld autochtone Nederlanders. Anders dan Hindostanen geven Nederlanders weerwoord, ze gaan het gesprek met de gemeenschap aan, ze voeren een dialoog. Daardoor kunnen zij tegenstand bieden aan de stigmatisering of het geroddel van de gemeenschap en zijn zij weerbaarder en zelfstandiger. Een dergelijke reflex om eigen inzichten en meningen naar voren te brengen is slecht ontwikkeld bij Hindostanen. Zij moeten leren hun standpunten in begrijpelijke taal uit te leggen, hun keuzes te motiveren en hun handelingen te legitimeren. Dat betekent dat Hindostanen meer contact en dialoog moeten zoeken. Daar zijn wij Hindostanen geen ster in.

Het Hindostaanse gezin is van oudsher een ‘commandohuishouden’. Ondertussen is die commandostructuur sterk aan het veranderen naar omgangsvormen waarin communicatie tussen gelijken vaker voorkomt, bijvoorbeeld tussen ouders en kinderen of tussen mannen en vrouwen. Maar de attitude om bij sociale wrijving vooral te communiceren is nog lang niet volgroeid. Omdat deze communicatie-attitude bij Hindostanen slecht is ontwikkeld, zijn wij minder weerbaar en kruipen we eerder in onze schulp. Die passiviteit maakt dat wij een speelbal zijn van opinies in de gemeenschap. In dat krachtenveld van opinies zijn wij niet stevig genoeg aanwezig.

Taboes

Op dit platform zijn het afgelopen jaar verschillende taboes aangekaart als scheiden, trouwen met iemand met een ander geloof, LGBTQ etc. Hoe ontstaan taboes en hoe zijn deze effectief te doorbreken?

De vraag naar het doorbreken van taboes is lastig. Het doorbreken van taboes is soms nodig om ruimte te creëren voor andere groepen, denk aan de mondigheid van kinderen die niet altijd ruimte hebben om zich te uiten. Tegenwoordig wordt vaker verwezen naar groepen die ‘uit de kast’ komen. Een dergelijke sociale ruimte ontstaat niet van de een op de andere dag. Het vereist dialoog, doorzettingsvermogen en soms ook incasseringsvermogen, allemaal elementen die horen bij sociale strijd.

Maar we moeten voorzichtig zijn. Elke samenleving of gemeenschap heeft een dominante moraal en bijbehorende taboes. Vaak hebben die de functie om het leven te structuren. De begrenzing van seksuele uitingen in het openbaar, taboes op beledigingen of het gebruik van geweld zijn voorbeelden van deze structurerende krachten. Dat kan soms leiden tot spanningen: wat bijvoorbeeld in de Nederlandse samenleving geen taboe (meer) is, kan dat nog steeds in de Hindostaanse gemeenschap zijn. Denk aan uitingen van seks. Die spanning kenmerkt niet alleen mensen die delen van twee culturen tot zich hebben genomen: ook binnen één cultuur kan zich een dergelijke spanning (latent of openlijk) voordoen. Want geen enkele samenleving of gemeenschap is intern homogeen qua opvattingen, waarden en gedragingen.

Dit betekent dat we moeten leren leven met een toenemende culturele diversiteit, een complexiteit die door globalisering en internet zal toenemen. Het is een onvermijdelijke ontwikkeling. Ik verwacht dat we hierom vaker met individuele crises te maken zullen hebben, maar ook dat deze crises normale onderdelen van het leven zullen worden. Het is ook mogelijk, en zelfs waarschijnlijk, dat mensen daarnaast vaker hun toevlucht zullen gaan zoeken in veilige sociale bubbels. Maar let wel: taboes hebben vaak ook een keerzijde. Denk aan sociale controle die vaak werd afgedaan als vrijheidsbeperking en dus als iets dat bestreden moet worden. Maar sociale controle betekent ook sociaal toezicht en sociale hulp (bijvoorbeeld voor ouderen of bij criminaliteit) en moet daarom niet zonder meer terzijde worden geschoven.

Tot slot

Wat wenst u de Hindoestaanse vrouwen en de volgende generaties toe?

Het is mij bekend dat veel Hindostaanse vrouwen lijden onder een donkere huidskleur en daar verschillende vormen van compensatie voor zoeken. Ik wens hen het innerlijk vermogen toe om de donkere huidskleur te accepteren. Daarvoor hoeven zij geen strijd te leveren met Hindostanen die een voorkeur hebben voor een lichte huidskleur, deze strijd voer je primair met jezelf, wat niet uitsluit dat deze kwestie in de Hindostaanse gemeenschap vaker aan de orde gesteld mag worden. Ik wens jonge vrouwen ook toe dat zij zich meer uiten, dus meer communiceren en de dialoog zoeken, zowel in familiekring als daarbuiten.

Dialoog en communicatie zijn weinig ontwikkelde kanten van de Hindostaanse gemeenschap en dat geldt vooral voor vrouwen. Tenslotte hoop ik dat vrouwen nadenken wat de Hindostaanse gemeenschap én de Nederlandse samenleving van hen vragen. Die eisen lijken vaak vanzelfsprekend, maar hebben consequenties die niet altijd prettig zijn. Ik heb getracht enkele van deze vanzelfsprekendheden in mijn roman te bespreken. Verder wens ik de volgende generatie vrouwen alle goeds toe.

Meer informatie?

Meer informatie over mij is te vinden in dit artikel van Hindorama. Voor meer informatie over de roman, klik hier. Voor een bespreking in drie afleveringen van dit boek kan je terecht op de website van Sarnámihuis, klik hier voor de link van de eerste van de drie afleveringen. Voor het boek over Hindostaanse boeren, klik hier.

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Thank you hivancommunity 2020!

HAPPY. NEW. YEAR.


Het is nergens perfect op de wereld. Er zijn geen perfecte landen, organisaties, gemeenschappen of families, maar wij proberen het wel continu beter te maken met z’n allen. – Raksha Bharos. Het grootste project waar je ooit aan zal werken, het meest van zal leren en de grootste impact zal hebben is: je eigen leven. – Alisha Bansie. Depressie, burn-out, identiteitscrisis of gewoonweg niet lekker in je vel zitten. Steeds vaker komen de verhalen naar buiten en mogen we onze schaamte loslaten. – Angela Badloe. Helaas zijn veel families nog van de oude stempel en is een afwijkend levenspad “raar/onacceptabel” in hun ogen. – Vanita & Sjahiena. Gelukkig behoor ik met vele anderen met mij tot de generatie die langzamerhand een eind gaat maken aan deze taboes. – Sarita Pherai.

Een taboe is dat er altijd een idee is dat we ons moeten gedragen op basis van hoe andere mensen zullen reageren op onze acties. – Shariefa en Ra’iesa. Je cultuur is belangrijk maar je eigen “ik” ook. – Abigail Ramparichan. Wat zullen anderen wel niet zeggen/denken?’ is bij uitstek dé zin die je het vaakst hoort tijdens gesprekken. Ik geloof dat dit ook voortkomt uit de nadruk op het collectief. – Rima Orie. Dat gaat zo diep als je kind bent en dat is zo zonde. Want het heeft ervoor gezorgd dat ik me te lang heb aangepast en mijn bloei veel later op gang gekomen is. – Rukshana Mohabbat. Om te overleven wordt een groepsidentiteit gecreëerd, want je hebt elkaar nodig. Dat is aan de ene kant mooi. Aan de andere kant kan dat bepaalde conservatieve denkbeelden die schadelijk worden in de hand werken, als er teveel regels ontstaan voor de leden van de groep. – Shantie Singh. Beperkt worden tot de traditionele norm. Angst en onzekerheid belemmert Hindoestaanse vrouwen om iets te proberen dat anders is, dat afwijkt van de norm. – Yasmin Sewgobind.

Ik leer ontzettend veel van de Hindoestaanse cultuur, maar ik moet zeggen dat ik mij weinig aantrek van de gemeenschap. In mijn ogen mis ik de eenheid, saamhorigheid en de gun factor. – Ratna Ramautar. Ik wil niet iedereen over één kam scheren, maar ik ervaar echt veel negativiteit en haatreacties op social media. En ik zie dit ook veel bij anderen terugkomen en meestal zijn het toch wel Hindoestanen en dat vind ik jammer.  – Dewi Paragh. De cultuur op zichzelf is mooi. Het gedrag van sommige hindoestanen zelf vind ik jammer. Zorg voor elkaar slaat door naar sociale controle. – Kiran Mahes. Er wordt veel geroddeld en iedereen wil voorkomen dat er negatieve dingen over zijn of haar familie worden gezegd. Het plaatje moet perfect zijn. – Wedica Premchand. Denk alsjeblieft goed na over wat je zegt tegen een ander persoon. Als je keer op keer benaderd dat iemand lelijk, dom, dik of stom is dan gaat diegene dat geloven. – Shantal Bakas. Wat ik wil meegeven is dat iedereen mooi is op haar eigen manier. – Romaana. Gun elkaar gewoon het beste en versterk elkaar waar het kan. En als iets niet in je straatje past, ga dan niet meteen (ver)oordelen. – Asha Lachman.

De laatste maanden is er in de media groeiende aandacht voor het onderwerp colorisme. Steeds meer verhalen komen naar buiten over discriminatie, ook binnen de eigen gemeenschap, gebaseerd op de specifieke kleur en tint van je huid. – Sadhanna Badeloe. Als iemand een donkere huidskleur heeft dan krijgt die persoon minder tot geen respect. HOE DURF JE! – Natasha Bhoelai. Een lichtere huidskleur wordt nog steeds als beter gezien en dit is vaker te zien bij vrouwen dan bij mannen. Daarnaast ook discriminatie omtrent het geslacht, dat jongens meer mogen (en wegkomen met dingen) dan meisjes. – Radjanie Kanhai. Leer je kind daarom zo vroeg mogelijk over de verschillende huidskleuren, ongelijkheid, discriminatie en racisme. – Warsha Atwarie. Ik probeer mijn kind mee te geven dat Suriname een prachtig land is waar wij echt één volk zijn met verschillende etniciteiten en dat wij allemaal Surinamers zijn ongeacht geloof, ras of sociale status. – Sherisa Miller.

De doorstroom van vrouwen is nog niet op het niveau van mannen en bij Hindostaanse vrouwen denk ik dat er mentale ketenen en barrières zijn in de vorm van het perfecte plaatje en druk van de gemeenschap. – Kai Bhawanibhiek. Meisjes krijgen niet dezelfde vrijheden als jongens. Hierdoor stagneert de ontwikkeling van de Hindoestaanse vrouw. – Tara Bhaggoe. Op die manier wordt er al voor jou bepaald en geen ruimte gecreëerd om jezelf te kunnen zijn en te ontwikkelen. – Ambrien Moeniralam. Vrouwen zijn in het Hindoeïsme ontzettend belangrijk en de interpretatie is soms, denk ik, anders geweest dan het werkelijk had moeten zijn. – Sadhana Raghoebarsing. In mijn jeugd heb ik vaak mee gekregen dat een vrouw zich op een bepaalde manier moet kleden en gedragen. – Cheryl Ramsoedit. Natuurlijk kan ik praten over de grote onderwerpen als de verwachtingen binnen het huishouden of de beperkingen betreft daten en relaties, maar voor mij zijn het de micro-agressies die mij elke dag weer confronteren met het feit dat ik anders ben opgevoed dan mijn broer. – Madhavi Gharbharan. Bij Hindoestanen zijn er extra factoren zoals familie en vrouwen eer. Ik erken dus, als Hindoestaanse man, dat vrouwen hierdoor niet dezelfde rechten hebben en vanuit de gemeenschap worden beperkt. – Ashwin Malahe. Deze meisjes gaan gebukt onder een verstikkende patriarchale structuur, in combinatie met enorme prestatiedruk, die je wel meer ziet bij migrantengemeenschappen: de emancipatie komt daar wel vaker later dan in het moederland. – Sheila Sitalsing.

Maar ik zie de laatste jaren toch sterk wat positieve veranderingen, bijvoorbeeld dat er meer geaccepteerd wordt van een vrouw (carrière, studie, eigen leven leiden/keuzes maken). – Salinie Ramkisoen. Deze regels en gebruiken helpen ons enerzijds om ons te kunnen bewegen op aarde maar het is belangrijk dat wij de vrijheid blijven voelen om elk moment te mogen kiezen voor dat wat ons nu dient en te mogen laten, wat ons niet meer dient. – Farin Ramdjan. Hier en daar zijn er vrouwen die opstaan en zeggen: Ab Bas. Ik volg mezelf vanaf nu. Er is wel een positieve trend. – Seshma Bisessar. De gemeenschap wordt alleen sterker als we de vrouwen blijven motiveren om economisch zelfstandig te worden en ook samen te zorgen voor hun sociale veiligheid. – Varsha Ramratan.

Mijn ouders zijn ontzettend meegegroeid met de tijdsgeest. Op het moment dat ze kenbaar maakten dat ze liever niet hadden dat ik op vrouwen viel, was dat ook maar wat zij hadden meegekregen uit hun opvoeding en hun omgeving. – Varisha Badloe. Ik denk dat die familiewaarde meer eer wordt aangedaan, als de familie gezamenlijk waakt over de individuen en niet dat de individuen zorg moeten dragen over de “eer” van de hele familie. – Rishi Janki. Kortom de lifestyle en mindset moet drastisch veranderd worden. – Charischa Gayadien. Ik stelde niet langer de vraag hoe ik mijn plek in de Hindostaanse gemeenschap kon vinden, maar richtte mij op hoe ik die plek kon creëren. – Pravini Baboeram. Heel simpel gezegd betekent het dat je identiteit niet in één hokje valt te plaatsen. – Santoecha Rangai. Wij bepalen onze eigen definitie. Rijk aan identiteiten, is wat wij zijn. – Ashna Kanhai.

De Hindoestaanse cultuur is een open cultuur en toegankelijk voor een ieder. De festiviteiten zijn van bijzondere betekenis. – Anita Hanoeman. Onze cultuur is in beweging. We hebben nog steeds de normen en waarden van vroeger, alleen hebben we ons eigen sausje er overheen gedaan. – Madhu & Shanti. Mijn voorouders hebben hun cultuur aan ons overgedragen en gekoesterd. Ondanks de moeilijke tijden hebben zij ervoor gezorgd dat de cultuur blijft leven en daar ben ik ben heel erg trots op. – Sunaina Mohan. Ik vind het bijzonder en ben dankbaar om te mogen ervaren dat de eeuwenoude wijsheden vanuit India, waar mijn roots liggen, zo mooi en kundig omgaat met bijv. de zwangerschap. – Angela Ramsoedh. We moeten trots zijn op onze eigen gebruiken, tradities en rituelen. Als je je verdiept in de oorsprong zie je dat ze vaak ten goede komen aan je leven of levensfase(n). – Nydia Gierdharie. Wij houden vast aan de tradities die wij mee hebben gekregen, maar kunnen daarnaast ook erg van andere, niet hindoestaanse, tradities genieten. – Manisha Lakhi.

Ik hoop dat de nieuwe generatie vrouwen en meisjes, waarvan ik zelf twee heb, durven meer zelfstandigheid te tonen en vooral hun eigen pad blijven volgen. – Biedja Sripal. Kort gezegd vind ik dat wij onze kinderen moeten leren praten over hun gevoelens en als er wat is dit te uiten, in plaats van een verstikkende omgeving aan te bieden waarin zij niks mogen. – Ashvita Jakhari. Onze angsten houden ons gevangen! Bevrijd jezelf. En ga eens op ontdekkingsreis naar wie jij bent in jouw kern. – Risma Thakoerdat. Je bent te allen tijde een zeer bijzonder persoon, hou van jezelf, je bent nooit te oud om te leren. – Lelita Bindraban. Je moet je niet laten tegenhouden door iemand. Geloof in jezelf en dan kom je er. – Debbie Dhillon. Leef in de vrijheid die je verdient. – Tiffany Hiralal. Ik ben gelukkig! En jij? – Doeshana Ganesh.

Dank jullie wel voor jullie bijdrage en een mooi 2021 toegewenst.

Kun je als vrouw wel ondernemer zijn?

Kun je als vrouw wel ondernemer zijn? Als je ondernemer bent dan heeft je bedrijf toch je volledige aandacht nodig? Maar als dan je bedrijf jouw volledige aandacht nodig heeft om te kunnen groeien, wat gebeurt er dan met je gezin? Mijn man en kind hebben toch ook mijn volledige aandacht nodig om te kunnen groeien? Hoe verdeel je je aandacht en energie en hoe combineer je het ondernemerschap met een gezin?

Dit zijn vragen waar ik dagelijks tegenaan loop. Als vrouw, als moeder, als ondernemer probeer ik elke dag opnieuw mijn aandacht en energie op een goede manier te verdelen. Lukt dit elke dag? HELL NO! Ik loop vaker op mijn tenen dan dat ik plat op mijn schoenen kan staan en dat komt niet door de hoge hakken. In een eerdere column vertelde ik dat ik me soms een jongleur voel die alle ballen in de lucht probeert te houden, maar vaak genoeg vallen deze ballen keihard op de grond. Tijd voor een reality check!

Wat zeg ik nou eigenlijk? Ik probeer elke dag opnieuw mijn aandacht te verdelen over mijn gezin en mijn bedrijf! Really Doeshana? Wat hebben we nou geleerd de afgelopen jaren? Wat is het allerbelangrijkste en wie heeft aandacht en een goede dosis energie nodig? JIJZELF!

Jij bent de basis! We beginnen met een gezonde ‘ik’. “Where attention goes, energy flows’. Wat betekent dit voor mij? Zorg eerst goed voor jezelf, voordat je wilt zorgen voor een ander, of bezig wilt gaan met een bedrijf.

In de praktijk betekent dit voor mij dat ik de dag start met een korte meditatie. Ik gebruik hiervoor de app ‘Meditation Moments’ van Michael Pilarzyck. Tijdens de meditatie visualiseer ik hoe de dag eruit komt te zien en zet ik een positieve intentie voor die dag. Dit zorgt ervoor dat ik rustig en positief wakker word. Na de meditatie en een positieve mindset is het tijd voor een workout, een heerlijke 30 min HIIT training van Claudio Fray. En anders staat YouTube ook vol met voldoende workouts. Het klinkt misschien als een hele uitdaging in de ochtend, maar ik garandeer je dat als jij een uur eerder opstaat om jezelf dit te gunnen het leven je zal belonen. Je zult zoveel energieker en positiever zijn.

Als jij energieker bent zal jouw gezin dit ook zijn, het werkt aanstekelijk! En als jij positiever bent zal jou gezin dat ook zijn. De positiviteit en energie zal ook doorwerken naar je onderneming. Je zult merken dat je de ballen beter en makkelijker in de lucht kan houden en er ook plezier in zult hebben deze ballen in de lucht te houden.

Wees je bewust van de ballen die je in de lucht houdt, weet hoeveel ballen het zijn en waarom je het doet. Zorg ervoor dat deze ballen jou energie geven. Komt er een moment dat je beseft dat er een bal is die energie begint te roven dan is het tijd om die bal te laten vallen. Wees niet bang om ballen te laten vallen. Wees realistisch en eerlijk naar jezelf.

Op de vraag of je als vrouw ondernemer kunt zijn geef ik als antwoord volmondig JA. Alle vrouwen zijn ondernemers. Ik verbaas mijzelf regelmatig als ik zie wat ik allemaal kan en ook doe. Geef jezelf een schouderklopje en wees trots op jezelf! 

Wees goed voor jezelf, zorg voor jezelf en jij kunt de wereld aan! Mocht je een duwtje in de rug nodig hebben of willen sparren, voel je dan vrij om  mij hierover te benaderen.

Geschreven door Doeshana Ganesh

Familiecultuur boven de wet: geen aangifte doen van seksueel misbruik van eigen dochter om de familienaam te beschermen

Disclaimer: onderstaande tekst kan schokkende content bevatten.

‘Familiecultuur’, het woord dat vaak terug komt in pogingen om de Hindo(e)staanse cultuur te beschrijven. De voordelen van een familiecultuur zijn vaker aan bod gekomen bij hivancommunity: gevoel van saamhorigheid, onbeschrijfelijke band tussen familieleden met o.a. bescherming, warmte en een gevoel van ‘thuis’ etc. Voor velen is het een ware toevoeging in hun leven. Maar de sterke familiecultuur kan ook een keerzijde hebben, voor anderen. Een paar maanden geleden ontving ik een brief van een vrouw die anoniem wenst te blijven.

Op 4-jarige leeftijd is zij seksueel misbruikt door haar neef. Het werd door haar eigen ouders en verdere familieleden in de doofpot gestopt, om de familienaam en eer te beschermen.

Lees onderstaande brief incl. het vervolg interview


Ingezonden brief

Ik was 4 jaar. Mijn neef paste op mij en zusje van 1 jaar. Mijn neef was destijds 25-30 jaar. Tijdens Sesamstraat (ik weet zelfs nog welke pyjama ik droeg en dat terwijl ik 4 jaar was) vroeg mijn neef of ik een nieuw spelletje wilde spelen, maar dat het wel een geheimpje was tussen mij en hem en dat ik dus niets mocht zeggen. Het ‘spelletje’ was dat hij mijn kleding omlaag trok en dingen deed die ik hier niet zal beschrijven.

Ik heb later aan mijn moeder verteld dat ik een nieuw spelletje had geleerd. Ik deed dit voor op de bank met een knuffelbeer. Zij wist gelijk wat voor spelletje er gespeeld werd. Ik had toen natuurlijk geen flauw idee, maar op de een of andere manier is het dus dusdanig in details bij mij blijven hangen. Naarmate ik ouder werd en de beelden maar niet verdwenen begon ik er een betekenis aan te geven en te beseffen wat er gebeurd was. Ik heb er heel lang als kind mee rond gelopen. Ik heb niet de jeugd gehad die een onbezorgd kind hoort te hebben.

Op de basisschool heb ik al zelfmoordneigingen gehad en met diverse maatschappelijke werksters en psychologen gesproken. Het werd ook nog eens in een doofpot gestopt, want ik was klein en zou het vergeten. Hij zou geen toekomst meer hebben als mijn moeder aangifte zou doen. De hypocrisie van de familie. Intussen werd mijn toekomst geruïneerd.

Nu als moeder van twee kinderen heb ik ermee leren leven en kom ik als een enorme leeuw op voor mijn kids. Als het op mijn kinderen aankomt ben ik misschien overdreven beschermend, maar dit kun je niet meer wegnemen bij een slachtoffer.

Ik merk dat ik er in mijn dagelijkse leven niet zo mee bezig ben. Mijn zoontje is begonnen met de bassischool. Deze dingen roepen wel trauma’s op bij mij: “Wat als…” of “Ik ben er niet meer bij, hoe bescherm ik mijn kinderen?” Ik praat wel wekelijks met mijn zoontje: “Dit is je onderbroek en daar mag niemand aan zitten of naar vragen.” En ook: “Je mag altijd alles tegen mama zeggen, ook als iemand je bang of verdrietig maakt.”


Het vervolg interview

Heb je het op latere leeftijd nog bespreekbaar gemaakt binnen de familie? Zo ja, met wie en wat waren de reacties?

Toen ik 16 jaar was heb ik het nog bespreekbaar gemaakt en na advies van de politie (ik was weggelopen van huis, omdat ik enorm botste tegen mijn ouders doordat ik mij zielsalleen en inbegrepen, haast ongewenst voelde. En de politie had mij gevonden) aangifte gedaan tegen mijn neef. Ik heb het toen bespreekbaar gemaakt binnen mijn gezin (ouders), met het verzoek aan mijn vader of hij niet zijn familie wilde inlichten als ik aangifte ging doen. Dit verzoek kwam namelijk ook van de agenten. Maar zodra wij buiten het bureau stonden belde mijn vader mijn tante op: “luister, jullie zullen allemaal opgeroepen worden, dit heeft mijn dochter jullie aangedaan.” Zodoende konden zij mij doodzweren en een verhaal verzinnen dat ik loog.

Daarna is het nooit meer bespreekbaar gemaakt. Op eigen houtje heb ik hulp gezocht, elke keer met professionals. Mijn vader ging nota bene gewoon nog met mijn zusje naar andere familie, wetende dat daar dezelfde neef over de vloer kon komen.

Wat deed het met jou als kind en als vrouw toen je ouders besloten om geen aangifte te doen? En praten jullie hier nog over?

Als kind deed het mij niks. Nu, als moeder kan ik het nog altijd niet begrijpen, maar dat zal ik ook niet kunnen. Mijn moeder heb ik er later wel op ‘aangesproken’. Zij gaf aan onderdrukt te worden door haar schoonfamilie en dat ze geen kant op kon. Ik zal het NOOIT begrijpen. Je kind is je alles toch! Althans, mijn kinderen zijn mijn adem.

Waarom is het volgens jou in de doofpot gestopt (behalve dat zij vonden dat zijn toekomst geruïneerd zou worden) – hadden zij enig idee van de ernst van dit voorgeval? En de gevolgen voor jou?

Ze hebben het in de doofpot gestopt, omdat deze familie alles doet om hun familienaam te beschermen. Alles draait om het eeuwenoude woord ‘izzat’ (eer). Onlangs is een neef van mij veroordeeld voor het vermoorden van zijn eigen minderjarige dochter. Eerste wat deze familie riep is: ‘onze familienaam gaat eraan’. Ik denk werkelijk dat zij dachten dat ik het als kind zou vergeten en dat zij daarmee de ernst van de zaak konden wegmoffelen.

Heb jij deze neef daarna nog vaker gezien? En hoe reageerde jij hierop?

Mijn neef bleef over de vloer komen bij andere familie/feesten. Daarom ben ik het nooit vergeten, want ik bleef hem zien. Later (rond mijn puberjaren) als we naar mijn Adjie gingen en hij was daar, dan zei mijn vader tegen mij: “Ga maar even buiten spelen met je zusje.” Ik heb nooit een beschermend gevoel of beschermende omgeving ervaren.

Van wie heb jij de meeste steun ontvangen?

Om heel eerlijk te zijn: van niemand. Het besef hieraan doet eigenlijk nog best zeer. Ik heb zelf hulp gezocht via o.a. een maatschappelijk werkster en daarna psychologen. En vervolgens zelf verwerkt… later, toen mijn zusje ook ouder werd (volwassen) heb ik wel eens erover gesproken, maar meer als zij mij vragen stelde. 

Hoe kijk je hier nu op terug? Heb je het een plek kunnen geven – zo ja, wat heeft hierbij geholpen?

Het heeft mij ergens wel gebroken. Ik ben iemand met een rugzak die aardig wat bagage heeft, maar het heeft mij ook weer ergens sterker gemaakt. Het verdriet is niet weg te nemen, maar de leeuwin in mij is zo waakzaam als het om mijn eigen zoon en dochtertje gaat. Dit gun je niemand. Geen kind, maar ook geen volwassenen. Praten met professionals heeft mij doen inzien dat ik het leven waard ben en dat je zoiets of zo iemand niet je leven mag laten afnemen. Achteraf ben ik ook dankbaar dat ik nooit echt een geslaagde zelfmoordpoging heb gehad. Mijn kinderen zijn mijn zonnestraaltjes en alles wat ik ik het leven heb bereikt heb ik gedaan door mijn verdriet om te zetten in een oerkracht en te knokken voor mijn bestaan, voor mijn vrolijke bestaan en die voor mijn gezin. Ik ben zeer alert. Ik ben rechten gaan studeren destijds in de hoop dat ik kinderen kon gaan helpen met zedendelicten (o.a. via de Raad voor de kinderbescherming). Ik volg mijn droom nog en ik kom steeds dichterbij. Niemand mag je het leven of jouw invulling daarvan afnemen, hoe erg het ook is wat diegene je aangedaan heeft. Soms denk ik ‘God geeft de moeilijkste battles aan zijn sterkste kinderen’ en dat doet mij doorzetten en knokken. 

Reactie hivancommunity

Dit platform is van mening dat het beschermen van de familienaam en eer nooit boven de wet mag staan. Seksueel misbruik dient gemeld te worden bij de politie, om het slachtoffer in bescherming te nemen maar ook: eventuele volgende slachtoffers te voorkomen. Voor meer informatie hierover zie artikel 242 van het Wetboek van Strafrecht.

Dit soort ingezonden brieven hebben veel waarde, aangezien het voor hulpverleners belicht waarom het (minderjarige) slachtoffer soms geen aangifte kan/mag doen. Daarnaast geeft het goed weer met welke gevolgen het slachtoffer te maken kan krijgen, van eenzaamheid in de verwerking tot depressie. Hivancommunity publiceert zulke artikelen in de hoop dat ook familieleden de ernst van misdrijven tegen de zeden erkennen en de ‘familiecultuur’ nooit boven de wet plaatsen. Daarnaast kan het slachtoffers helpen bij de verwerking. Tot slot een dankwoord voor de moedige vrouw van de ingezonden brief.

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Rijk aan identiteiten

“Moet je dit echt doen, is het verplicht? Ja mam, je weet dat dit één van de redenen is dat ik voor deze studie gekozen heb”.

Zeven jaar geleden zaten mijn moeder en ik te lunchen in de Regent Street in Londen en het zoveelste gesprek te voeren over mijn buitenlandstage. We waren een dag geleden in het Verenigd Koninkrijk aangekomen en een week later zou mijn stage beginnen. Mijn moeder was met mij meegekomen naar Londen en zou een weekje blijven om mij hier te helpen settelen. Ze was geen voorstander van een stage in het buitenland en vond me koppig en eigenwijs. Mijn vader daarentegen zag hoe graag ik het wilde en liet de keus aan mij. Ik vond dat ik dit moest doen, niet omdat het een verplicht onderdeel van de studie was, maar voor mezelf.

Ik was 22 en ik zag het als een uitdaging; een kans om te zien wat ik wel en niet zelf kan en wat ik nog moet leren. Ik vond het eng en spannend, juist daarom wilde ik stage lopen in het buitenland. Hoewel ik bijna elk jaar een bezoek aan Londen bracht en de stad mij niet volledig onbekend was, is voor langere tijd settelen op een plek waar je niemand kent toch een behoorlijke verandering. Je hebt geen sociaal vangnet en weet niet wie je wel of niet kunt vertrouwen. Daarnaast is de Britse cultuur toch anders dan de Nederlandse cultuur dus het was even aftasten. Ik heb 5 maanden in Londen gewoond en het is één van de beste keuzes geweest die ik in mijn leven heb gemaakt. Ik heb veel geleerd over mezelf en dat is het startpunt geweest van de ontwikkeling die ik de afgelopen jaren heb doorgemaakt. Daarnaast heb ik vrienden voor het leven gemaakt, mensen die ik als familie ben gaan zien.

Familie is voor mij het allerbelangrijkste. Familie staat voor mij voor warmte, verbondenheid, zorgzaamheid, onvoorwaardelijke steun en iets vertrouwds. Dit zijn de mensen die je accepteren in je meest pure vorm. Is dat niet wat wij bewust of onbewust allemaal willen, geaccepteerd worden? Het gevoel hebben bij een groep mensen te horen? Acceptatie komt echter vaak met een prijs en in de Hindoestaanse cultuur is dat in de vorm van de geldende normen en waarden, die soms botsen met die van de Nederlandse cultuur. Dat maakt dat de huidige generatie jongeren soms in tweestrijd is, want waar geef je nu gehoor aan? Wij behoren immers tot beide groepen.

Let’s break it down. Naast onze eigen/persoonlijke identiteit (ons idee van wie wij als mens zijn) hebben we een religieuze identiteit, culturele identiteit en nationale identiteit. Groepen die deel uitmaken van onze sociale identiteit. Sociale identiteit kan gedefinieerd worden als de mate waarin we ons met een bepaalde groep identificeren. Volgens de social identity theory baseren wij onze persoonlijke identiteit op de sociale identiteit. Hoe sterker wij met de groepen verbonden zijn waarvan we lid zijn, hoe meer dit terug te zien is in onze persoonlijkheid. Dit betekent dat deze verschillende identiteitsgroepen van grote invloed zijn op wie wij zijn of hoe wij onszelf zien oftewel in welke categorie wij onszelf indelen. We delen de wereld namelijk in sociale groepen in en streven naar een sense of belonging. De social identity theory kent 3 stappen: categorization, social identification en social comparison. 

Als Hindoestaanse vrouw van de huidige generatie, woonachtig in Nederland, voel ik me Indiaas, Surinaams en Nederlands, maar ook Europees. Ik deel mezelf dan ook qua afkomst in deze 4 categorieën in. Ik identificeer mezelf in gelijke mate met deze groepen en vanzelfsprekend is dit in mijn gedrag terug te zien. In het dagelijks leven draag ik bijvoorbeeld westerse kleding, maar ik kijk uit naar momenten waarop ik een sari of salwar aan kan doen, zoals Hindoestaanse bruiloften. Divali is één van mijn favoriete feestdagen, maar ik vier ook graag Kerst. Thuis wordt er zowel Hollandse pot, saoto als biryani gekookt en hoewel ik het Sranan Tongo, Bhojpuri of Hindi kan verstaan, spreek ik vrijwel altijd in het Nederlands (of Engels) terug. Dit is de taal die ik als eerst heb leren spreken.

De groep waarin we onszelf indelen, omdat we er onderdeel van zijn of willen zijn wordt mentaal gekenmerkt als de in-group. De groep die anders is noemen wij de out-group. Dit leidt tot het ‘wij’ en ‘zij’ denken. Omdat wij geneigd zijn groepen met elkaar te vergelijken, vergroot het de verschillen en dit werkt bijvoorbeeld discriminatie en racisme in de hand. Iedereen bepaalt zelf in welke mate ze hun identiteit accepteren en ook al accepteren wij zowel onze religieuze, culturele als nationale identiteit, dit betekent niet dat anderen dat ook doen. Dit zorgt voor de verschillen binnen onze cultuur. Zowel wij als onze ouders en grootouders hebben de Nederlandse nationaliteit, waarom stuiten we soms dan op zoveel weerstand bij het naleven van de Nederlandse normen en waarden?  

Ik heb zelf nooit het gevoel gehad dat ik niet thuishoor in Nederland. Ik ben hier geboren en getogen. Ben ik in Suriname, ook dan voel ik me thuis, maar dat zie ik als een tweede thuis. Ik denk dat dit voor onze ouders juist omgekeerd is. Nederland is voor hen hun tweede thuis. Zij hebben immers hun hele jeugd doorgebracht in Suriname en daar hun eerste herinneringen gemaakt. Als mijn ouders vertellen over hun jeugd in Suriname, die zo anders is dan mijn jeugd, dan realiseer ik me weer dat zij in een voor hen totaal vreemd land een thuis hebben opgebouwd. Wij maken onderdeel uit van een generatie die haar eerste voetstappen op Nederlandse bodem heeft gezet, maar wel is opgevoed door ouders die een opvoeding hebben genoten in een compleet ander land. Een land waar de band met de religie en cultuur volgens mij sterker is, niet alleen omdat de Hindoestaanse gemeenschap daar groter is, maar vooral omdat onze Indiase voorouders daar als eerst hun stempel hebben gedrukt op de generaties die komen gingen. 

Ik realiseer me steeds vaker dat wij een generatie zijn die een denkwijze hebben die niet strookt met wat generaties lang is meegegeven. Onze ouders komen uit een tijd waarin je zelden vraagtekens zet bij wat je ouders je vragen of opdragen. Wij komen uit een tijd waarin vragen stellen en kritisch zijn juist wordt aangemoedigd. In Nederland wordt ons gestimuleerd een eigen mening te hebben, kritisch te zijn en ons uit te spreken als we het ergens niet mee eens zijn. In de Hindoestaanse cultuur wordt dit vaker niet dan wel op prijs gesteld. Zij spreken uit ervaring en wij kijken wat onderzoeken uitwijzen. We vertrouwen niet blind op wat iemand ons vertelt. We willen de bron weten, alle informatie tot onze beschikking hebben en deze afwegen om vervolgens een keus te maken waar wij volledig achter staan. Hier is al goed het verschil te zien in de individualistische samenleving en de collectivistische samenleving. We vinden het belangrijk om voor onszelf na te denken en geven dit niet op om de lieve vrede te bewaren. We hebben geleerd een eigen mening te vormen en deze te uiten. Wij hebben dat recht en maken er gebruik van. 

Enfin, om weer terug te komen op mijn afstudeerstage in Londen; hoewel ik begreep dat mijn moeder er moeite mee had om mij naar Londen te zien gaan, vond ik het nodig om te gaan. Ik vond het een lastige keuze, omdat ik wist dat dit binnen de cultuur ongebruikelijk is en mijn moeder (ja, de vrouw wordt nog steeds gezien als de hoofdopvoeder) iets uit te leggen zou hebben aan de anderen in de familie, want je bent immers onderdeel van een grotere groep mensen. In de Hindoestaanse cultuur worden we niet enkel opgevoed door één paar ouders, maar ook door de familie. Die zeggenschap en betrokkenheid van iedereen maakt het moeilijk om barrières te doorbreken. Zelfs als wij de mindswitch hebben gemaakt, dan moeten onze ouders ook nog deze switch maken om de lagen erboven mee te kunnen krijgen. Hoewel we graag progressief wensen te zijn, telt de mening van de gemeenschap waar wij deel van uitmaken mee. Is het niet voor jou, dan is het voor je ouders, je grootouders of iemand anders die met jou of hen in contact staat. Mijn stage naar het buitenland was voor mijn moeder de eerste keer dat ik het huis uitging en in de Hindoestaanse cultuur is dat dus een behoorlijke stap. Een stap waar ik klaar voor was, maar zij niet. In het leven zullen er wel vaker momenten zijn wanneer wij er klaar voor zijn om stappen te nemen, maar de mensen in onze omgeving niet. Neem ze toch! Je krijg meer spijt van de dingen die je niet doet dan de dingen die je wel doet. Achteraf is mijn moeder trots en blij dat ik toch deze stap genomen heb.  We begrijpen elkaar beter en zijn hechter dan ooit. De sleutel tot deze band is open communicatie en wederzijds begrip.

Ik las ooit iets dat me altijd is bijgebleven: “Toen wij klein waren hebben onze ouders de tijd genomen om ons te leren lopen, spreken, lezen etc. Onthoud dat dit veel geduld vergt. Wanneer zij ouder worden zullen zij onze hulp nodig hebben.” Neem de tijd om ze dingen uit te leggen en te begeleiden waar nodig. Terwijl zij ons proberen te begrijpen, is het belangrijk dat wij ook hen proberen te begrijpen. Er zit een reden achter de dingen die mensen doen zoals ze deze doen. Understand and be understood. Ik ben ervan overtuigd dat onze generatie een grote verandering in opvoeding teweeg zal brengen, maar onze ouders zijn ook onderdeel van die verandering. Wij proberen mensen met ons mee te laten bewegen die normen en waarden hebben die generaties lang zijn meegegeven. Verandering stuit vaker wél, dan niet op weerstand, maar stilstand is geen optie. Gun ze de tijd om het te laten bezinken, het te accepteren en neem ze mee in deze verandering. We blijven misschien een beetje een soort zwevende generatie. In zowel India, Nederland als Suriname zullen er mensen zijn die ons niet als volledige Indiase, Surinaamse of Nederlandse zien. It is what it is. Het doet geen afbreuk aan onze identiteit want we zijn wie we zijn omdat we dat willen zijn. Wij bepalen onze eigen definitie. Rijk aan identiteiten, is wat wij zijn.

Geschreven door Ashna Kanhai

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer

Colorisme – Dermatoloog over negatieve effecten van blekende producten

De laatste maanden is er in de media groeiende aandacht voor het onderwerp colorisme. Steeds meer verhalen komen naar buiten over discriminatie, ook binnen de eigen gemeenschap, gebaseerd op de specifieke kleur en tint van je huid.

We kennen de voorbeelden allemaal. Matchmakers die het belang benadrukken van de juiste huidskleur (met als tendens “hoe lichter, hoe beter”). Familieleden die zeggen dat iemand niet mooi is, omdat ze te donker is en Bollywoodsterren die blekende producten promoten om er “fair and lovely” uit te zien. In veel gemeenschappen met een gepigmenteerde huidskleur wordt een lichtgetinte, gave huid beschouwd als schoonheidsideaal. Om dit schoonheidsideaal te bewerkstelligen worden er al eeuwenlang methoden bedacht om de huid te bleken.

De psychosociale effecten van colorisme en de hieruit voortvloeiende negatieve gevolgen, zoals het  bleken van de huid, komen steeds meer onder de aandacht. Wat veel mensen echter niet weten is dat het gebruik van blekende producten ook schadelijke effecten kan hebben op de huid. In sommige gevallen is deze huidschade zelfs onherstelbaar.

Als dermatoloog in een groot ziekenhuis in Den Haag word ik hier vaak mee geconfronteerd. Enerzijds zie ik mensen met donkere vlekken in het gezicht, die gebukt gaan onder gevoelens van schaamte, afwijzing en uitsluiting en op zoek zijn naar een definitieve oplossing voor hun huidprobleem. Anderzijds zie ik patiënten die door gebruik van blekende producten ernstige bijwerkingen hebben gekregen, leidend tot onherstelbare schade aan de huid. Helaas zijn de behandelmogelijkheden voor beide groepen teleurstellend.

De meest gebruikte blekingsproducten worden niet op doktersrecept verkregen, maar gekocht in een (tropische) winkel, online besteld (ook vanuit het buitenland) of gekregen van een familielid of kennis. Het grote probleem is dat deze vrij verkrijgbare producten potentieel schadelijke stoffen kunnen bevatten, die bij onjuist gebruik kunnen leiden tot soms onherstelbare schade aan de huid. Zeker bij producten uit het buitenland worden er vaak een te hoge concentratie van blekende stoffen gebruikt. Ook worden er vaak medicinale stoffen toegevoegd aan het blekingsproduct, die bij langdurig gebruik niet alleen schadelijk zijn voor de huid, maar ook een negatief effect kunnen hebben op interne organen. Daarbij is bij producten verkregen uit het buitenland de beschrijving van ingrediënten en gebruikte concentraties niet altijd duidelijk of volledig. In sommige gevallen ontbreekt de ingrediëntenlijst op de verpakking in het geheel of is het in een voor de patiënt onduidelijke taal beschreven wat als gevolg kan hebben, dat iemand jarenlang een product gebruikt, waarvan niet te herleiden is wat de actieve en mogelijk schadelijke ingrediënten zijn.

De meest gebruikte ingrediënten in blekende producten zijn hydrochinon en clobetasolproprionaat. Hydrochinon remt de aanmaak van pigment in de huid. De stof wordt in concentraties van 2% tot 5%  in een crème of lotion voorgeschreven. Hogere concentraties zijn verboden in Nederland. Hoe groter de concentratie hydrochinon, hoe groter is de kans dat niet alleen de pigmentaanmaak wordt geremd, maar ook dat de pigmentcellen in de huid (blijvend) worden beschadigd. Onjuist gebruik van hydrochinon kan leiden tot hevige irritatie van de huid en contacteczeem. Deze eczeemreactie op de huid kan na genezing weer nieuwe pigmentvlekken achterlaten. Dit noemen we een post-inflammatoire hyperpigmentatie. Dit is een veelvoorkomend probleem, omdat deze reactie juist vooral optreedt bij mensen met een donkere huidskleur. Helaas duurt het vaak maanden tot jaren voordat de huid zich hiervan herstelt. Langdurig gebruik van hydrochinon, ook in een lagere concentratie, kan daarnaast leiden tot onherstelbare schade de huid. Er kunnen puntvormige witte vlekjes ontstaan (volledige verdwijning van pigmentcellen) er kunnen hele opvallende diepe donkerbruine tot zwarte pigmentaties in de huid ontstaan. Dit laatste noemen we exogene ochronose, wat veroorzaakt wordt door inkapseling van hydrochinon in de huid.

Clobetasolproprionaat is een medicamenteuze stof die behoort tot de groep van lokale corticosteroïden, beter bekend als hormoonzalven. Hormoonzalven worden normaalgesproken voorschreven als behandeling voor eczeem of andere huidziekten. Hormoonzalven zijn bij verantwoord gebruik absoluut veilig; onjuist gebruik echter kan leiden tot een heel scala aan bijwerkingen. Corticosteroïden worden naar sterkte ingedeeld in 4 klassen: klasse I is het lichtste en klasse IV is het sterkst. Clobetasolproprionaat is het sterkst werkende klasse IV corticosteroïd. Hoe hoger de klasse, hoe meer kans op bijwerkingen. Dit betekent dat de kans op bijwerkingen bij gebruik van Clobetasolproprionaat, zeker als het in het gezicht wordt gebruikt, groot is. Onjuist gebruik van deze stof kan leiden tot atrofie (dunner worden van de huid), vorming van striae (striemen), leiden tot puistjes, overmatige haargroei, toename van fijne bloedvaatjes (couperose) én een blekend effect op de huid. Het blekende effect waarvoor clobetasolproprionaat in blekingsproducten wordt gebruikt is dus eigenlijk één van de bijwerkingen van de stof. Gebruik van grote hoeveelheden clobetasolproprionaat (meer dan 50 gram crème of zalf met per week) kan leiden tot systemische bijwerkingen (bijwerkingen in andere organen). De eigen bijnier kan stoppen met het aanmaken van bijnierschorshormonen. Er kan botontkalking optreden, het gezicht kan dikker worden én er kunnen oogklachten ontstaan, zoals staar en verhoogde oogboldruk. Bij kinderen die te veel sterke corticosteroïden gebruiken kan zelfs groeiremming optreden. Kinderen hebben meer kans op systemische bijwerkingen, omdat ze een relatief groot lichaamsoppervlak hebben in verhouding tot hun gewicht. Gebruik van een klasse IV corticosteroïd zoals clobetasolproprionaat bij kinderen wordt daarom ook sterk ontraden. Het gebruik van een lagere klasse corticosteroïden zalf op doktersadvies voor behandeling van bijvoorbeeld eczeem of psoriasis is ook  voor kinderen wel veilig.

Patiënten in mijn spreekkamer met donkere vlekken van de huid lijden vaak erg onder hun huidprobleem, mede door alle negatieve opmerkingen en goed bedoelde adviezen uit hun omgeving. Zij komen vaak met hoge verwachtingen naar de dermatoloog. Zoals ik al eerder zei, zijn er echter slechts beperkte mogelijkheden en zijn de behandelingen vaak teleurstellend. Dat kan erg frustrerend zijn, zowel voor de patiënt als voor de dokter. Zeker bij patiënten die bijwerkingen hebben van een blekingsproduct moet ik twee keer slecht nieuws geven. Ik heb vaak geen goede behandeling voor de pigmentvlekken, die ze als storend ervaren en daarnaast kan ik ook de bijwerkingen van het blekende product niet verhelpen. Wat overblijft is camouflage of acceptatie, maar dat is laatste is lastig in een omgeving, waarin colorisme nog altijd aanwezig is.

In mijn ideale wereld zouden blekingsproducten niet meer nodig zijn. Helaas leven we in een wereld waarin het hebben van een donkerdere huidskleur nog steeds een negatieve impact kan hebben. De huidige tijdsgeest leidt tot een lastige situatie waarin er enerzijds vraag blijft naar blekende producten en er anderzijds steeds meer een taboe rust op het bleken van de huid. Ik hoop dat het delen van mijn ervaring en kennis op dit gebied een bijdrage kan leveren aan bewustwording van de mogelijke schadelijke effecten van het bleken van de huid en colorisme in breedste zin van het woord. Ook ik droom van een wereld, waarin iedereen mag zijn wie hij of zij is en trots kan zijn op zichzelf van binnen én van buiten.

Geschreven door Sadhanna Badeloe – 29 oktober 2020

#HÏVAN

Hivancommunity is een platform om de positie van Hindoestaanse vrouwen in Nederland en Suriname te versterken. De focus ligt met name op het helpen van vrouwen die zich bevinden in verstikkende situaties, o.a. veroorzaakt door conservatieve denkbeelden, naar een vrij en geëmancipeerd leven. >> Lees meer